ALS hastalığı

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

ALS hastalığı

Bu dejeneratif nörolojik (sinir sistemiyle ilgili ilerleyici) hastalığın semptomları ve tedavisi

Amiyotrofik lateral skleroz, veya ALS; kas zayıflığına, sakatlığa ve sonuç olarak ölüme sebep olan ciddi bir nörolojik hastalıktır. ALS sıklıkla 1939’da ünlü beysbol oyuncusunda bu hastalığın teşhis edilmesiyle Lou Gehrig hastalığı olarak adlandırılır. ALS ve motor nöron hastalığı (MND) aynı anlama gelir.

ALS 100,000'de 1 ila 3 kişide görülür. Bu vakaların büyük bir çoğunluğunda, yüzde 90-95'inde, doktorlar henüz ALS’nin neden olduğunu bilememektedir. ALS vakalarının yaklaşık yüzde 5 ila 10’u genetiktir.

ALS genellikle kolda ve bacakta kas seğirmesi ve güçsüzlüğüyle veya konuşmanın kötü telaffuzu ile başlar. Sonuç olarak, ALS hareket etmek, konuşmak, yemek yemek ve soluk almak için gerekli olan kasları kontrol etme kabiliyetinizi etkiler.

Belirtileri

ALS hastalığı erken belirti ve bulguları şunlardır:

  • Ayak ve ayak ön kısmını zorlanarak kaldırma (footdrop)
  • Bacak, ayak ve ayak bileklerinde zayıflık
  • Ellerde zayıflık ve sakarlık
  • Konuşma ve yutma sorunu
  • Kol, omuz ve dilde kas krampları ve seğirmesi

Hastalık sık sık el, ayak ve bacaklarda başlar ve daha sonra vücudun diğer bölgelerine yayılır. Kaslar hasta ta ki felç oluncaya kadar ilerledikçe giderek zayıflamaktadır. Sonunda, yutkunma, konuşma, çiğneme ve nefes alma etkilenir.

Nedenleri

ALS hastalığında kasların hareketini kontrol eden sinir hücreleri yavaş yavaş ölür, böylece kaslar giderek zayıflar ve etkisiz hale gelmeye başlar. ALS, 10 olguda 1’e kadar kalıtsaldır. Ancak diğer kalan grup rastgele ortaya çıkabilir.

Araştırmacılar ALS’ye neden olabilecek birkaç olası neden üzerinde çalışmaktadır:

  • Gen mutasyonu. Çeşitli genetik mutasyonlar, ALS’nin kalıtsal formlarına yol açabilir, kalıtsal olmayan formları ile neredeyse aynı görünmesine rağmen.
  • Kimyasal dengesizlik. ALS hastalarında genellikle glutamat seviyeleri normalden yüksektir. Glutamat beyindeki bir habercidir ve omurilik sıvısındaki sinir hücrelerinin etrafında bulunur. Glutamat miktarının çok fazla olmasının bazı sinir hücreleri için toksik olduğu bilinmektedir.
  • Bağışıklık sistemi. Bazı durumlarda bağışıklık sistemi, vücudun kendi normal hücrelerine saldırır ve bilim adamları bu durumun ALS ile sonuçlanan süreci tetikleyebileceğini öne sürmüşlerdir.
  • Proteinlerin hatalı kullanımı. Sinir hücrelerinin içindeki proteinlerin hatalı olması halinde, hücrelerdeki bu proteinler anormal formların yavaş yavaş birikmesine ve sonunda da sinir hücrelerinin ölmesine yol açabilir.

Tedavi ve ilaçlar

ALS hastalığının seyrini tersine çevirmek mümkün olmadığı için; tedavi, genel olarak semptomların ilerlemesini yavaşlatmayı ve hastanın rahat ve bağımsız olmasını sağlamaya odaklanır.

İlaçlar

Riluzole, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmış ilk ve tek ALS etkilerini yavaşlatan ilaçtır. İlaç bazı kişilerde hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için, bazen de glutamat düzeylerini düşürmek için kullanılır – bu madde genellikle ALS hastası olan kişilerde daha yüksek seviyelerde bulunan, beyindeki bir kimyasal habercidir

Doktorunuz ayrıca rahatlamanızı sağlamak için bazı ilaçlar önerebilir:

Terapi
  • Fiziksel terapi. Bir fizyoterapist size bağımsızlık duygusunu korumanıza yardımcı olabilecek, mümkün olduğunca uzun süreli kardiyovasküler fitness, kas gücünü ve hareket kabiliyetini korumak için düşük etkili egzersizler önerebilir. Düzenli egzersizler kendinizi iyi hissetmenizi sağlayacak duygularınızın gelişiminde yardımcı olabilir.
  • İş ve uğraşı terapisi. İş ve uğraşı terapisti kuşak, yürüteç veya tekerlekli sandalye gibi gereçlere alışmanıza yardımcı olabilir ve etrafınızda bulunan rampalar gibi aygıtların üzerinden daha kolay geçebilmenizi mümkün hale getirebilir.
  • Konuşma terapisi. ALS konuşmak için kullanılan kasları etkileyen bir hastalık olduğu için, hastalık ilerledikçe iletişim bir sorun haline gelebilir. Bir konuşma terapisti, konuşmayı daha rahat hale getirebilecek adaptif teknikleri öğretme konusunda size yardımcı olabilir veya alternatif iletişim yöntemlerini, alfabe masası, basit bir kalem ve kağıt gibi keşfetmeniz konusunda destek verebilir. Hastalığın daha da ilerlediği durumlarda, konuşma sentezleyici ve bilgisayar tabanlı bir donanım ile iletişim kurulmasında destek verebilir. Bu cihazların satın alınması veya kiralanması konusunda terapistinizden detaylı bilgi alabilirsiniz.

Sağlıkveyaşam

21 Ağustos 2014

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.