Anemi

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Anemi

Anemi- Bu alyuvar eksikliğinin semptomları, nedenleri ve tedavisi

Anemi dokularınıza yeterli oksijeni taşımak için yeteri kadar sağlıklı kırmızı kan hücresine sahip olmadığınız durumdur. Anemi hastalığına sahip olmak yorgun hissetmenize sebep olabilir.

Aneminin, her biri kendi sebebine sahip olan birçok formu vardır. Kan kaybı aneminin en yaygın sebebidir. Anemi geçici veya uzun süreli olabilir ve hafiften ciddiye kadar değişebilir.

Anemi hastalığınız olduğundan şüpheleniyorsanız doktorunuza görünün çünkü anemi ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir. Anemi tedavileri takviyeler almaktan tıbbi prosedürlere kadar değişiklik gösterebilir. Aneminin bazı türlerini sağlıklı, değiştirilmiş diyetlerle engelleyebilirsiniz.

Belirtileri

Anemi belirtileri, aneminin nedenine bağlı olarak değişebilir ve şunları içerebilir:

  • Yorgunluk
  • Soluk cilt
  • Hızlı veya düzensiz kalp atışı
  • Nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Bilişsel sorunlar
  • Soğuk eller ve ayaklar
  • Baş ağrısı

Başlangıçta, anemi fark edilmeyecek kadar hafif olabilir. Anemi kötüleştikçe belirtiler artar.

Ne zaman doktora gitmelisiniz

Eğer açıklanamayan nedenlerden dolayı kendinizi yorgun hissediyorsanız, doktorunuzdan randevu alın. Demir eksikliği anemisi gibi, bazı anemi türleri yaygındır. Yorgunluğun haricinde aneminin birçok farklı nedeni vardır, o yüzden de kendinizi yorgun hissetmeniz, anemik olduğunuza dair tek belirti olmamalıdır.

Bazı kişiler kan bağışı yapmaya gittiklerinde, kendilerindeki hemoglobin değerlerinin düşük olduğunu ve anemi rahatsızlığı olduğunu öğrenebilirler. Düşük hemoglobin, demir açısından zengin gıdaların yenmesi veya demir içeren bir multivitamin alınması ile giderilebilecek geçici bir sorundur. Ancak, demir yönünden eksiklik olması, vücudunuzda kan kaybının olduğuna dair uyarıcı bir işarette olabilir. Hemoglobin düşüklüğü nedeniyle, kan veremezsiniz dendiği takdirde, doktorunuzdan randevu alın.

Nedenleri

Kanda yeterli kırmızı kan hücresinin olmadığı durumlarda anemi gelişebilir. Bu durum şu gibi sebeplerden dolayı oluşabilir:

  • Vücudunuz yeterli kırmızı kan hücresi yapmıyorsa
  • Kanama, vücudunuzdaki kırmızı kan hücrelerinin kendisini yenileyebileceğinden çok daha hızlı bir şekilde düşmesine neden olabilir
  • Vücudunuz kırmızı kan hücrelerini yok ediyorsa

Kırmızı kan hücreleri ne yapar Vücudunuz üç tipte kan hücresi yapmaktadır – beyaz kan hücreleri enfeksiyonlarla savaşmak için, trombositler kan pıhtısının oluşmasına yardımcı olmak için ve kırmızı kan hücreleri vücuda oksijen taşınması için.

Kırmızı kan hücreleri hemoglobin – kana kırmızı rengini veren, demir açısından zengin protein – içerir. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinin vücudunuzun tüm bölgelerine akciğerlerden oksijen taşımasını ve böylece nefes esnasında vücudun diğer bölgelerinden gelen karbon dioksitin akciğerlere taşınması sağlanmaktadır.

Kırmızı kan hücreleri de dahil olmak üzere çoğu kan hücresi, kemik iliğinde – büyük kemiklerin birçok boşluğu içerisinde bulunan kırmızı, süngerimsi malzeme – düzenli bir şekilde üretilmektedir. Hemoglobin ve kırmızı kan hücrelerinin üretilmesi için, vücudunuzun demir, vitamin B-12, folik asit ve diğer besinlerle beslenmeye ihtiyacı vardır.

Aneminin türlerinin yaygın nedenleri Anemi türleri ve bunların yaygın nedenleri şunlardır:

  • Demir eksikliği anemisi. Demir eksikliği anemisi, vücudunuzdaki demir eksikliğinin neden olduğu bir türdür. Kemik iliğinin hemoglobini yapabilmesi için demire ihtiyacı vardır. Yeterli demir olmadan, vücut kırmızı kan hücrelerinin ihtiyacı olan yeterli hemoglobini üretmez. Bu tür bir anemi, genellikle kan kaybına neden olur, bu sebepten dolayı da ağır adet kanamasına, ülsere, kansere, sindirim sisteminde bir polipe neden olabilir, ayrıca aspirin veya steroid olmayan anti-enflamatuvar ilaçlar (NSAID) olarak bilinen ilaçların uzun süreli kullanımı da buna sebebiyet vermektedir.
  • Vitamin eksikliği anemisi. Demire ilave olarak, vücudun folat ve sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin yeterli sayıda üretilmesi için B-12 vitaminine ihtiyacı vardır. Bu tür ve diğer önemli besinlerin eksik olduğu bir besin diyetinin uygulanması, kırmızı kan hücrelerinin daha az üretilmesine neden olabilir. Ayrıca bazı kişiler yeterli derecede B-12 vitamini almadıklarından, vücutlarının bu vitamini işlemesinin mümkün değildir. Bu vitamin eksikliği anemiye yol açabilir.
  • Kronik hastalıkların anemisi. Bazı kronik hastalıklar – kanser, HIV/AIDS, romatizmal artirit, Chron hastalığı ve diğer kronik iltihaplı hastalıklar gibi – kırmızı kan hücrelerinin üretimini engelleyebilir ve bunun sonucunda kronik anemi oluşabilir. Böbrek yetmezliği de anemiye neden olabilmektedir.
  • Aplastik anemi. Bu çok nadir olarak yaşanan ve yaşamı tehdit eden anemi türünde, kırmızı kan hücrelerini üretmek için, kemik iliğinin yeteneğinde bir azalma olmaktadır. Aplastik aneminin nedenleri, enfeksiyonlar, uyuşturucu ve otoimmün hastalıklarıdır.
  • Kemik iliği hastalığına bağlı anemiler. Lösemi ve miyelodisplazi gibi çeşitli kemik iliği hastalıkları, kan üretimini etkileyerek anemiye neden olabilmektedir. Kanser ve kanser türevi hastalıkların bu tür etkileri, kan üretiminde, kanın dönüşümünü tam olarak yaşamı tehdit edici boyutta engelleyebilecek kadar düşürerek, değişikliklere neden olur. Kan veya kemik iliğine dair diğer kanserlerde – multipl miyelom, myeloproliferatif bozukluklar ve lenfoma gibi – anemiye neden olan hastalıklardandır.
  • Hemolitik anemiler. Bu gruptaki anemiler, kırmızı kan hücrelerinin, kemik iliğinden çok daha hızlı bir şekilde tahrip olduğu durumlarda gelişmektedir. Bazı kan hastalıklarının artışı, kırmızı kan hücrelerinin yıkımına neden olabilmektedir. Hemolitik anemiler kalıtsal olabilir veya hayatınızın ilerleyen döneminde gerçekleşebilir.
  • Orak hücreli anemi. Bu kalıtsal ve bazen de ciddi anlamda kusurlu hemoglobin biçiminden kaynaklanan bir anemi türüdür, bu sorunda kırmızı kan hücreleri anormal bir şekilde orak şeklini almak için zorlanır. Bu düzensiz şekilli kırmızı kan hücreleri, kırmızı kan hücrelerinin kronik sorunlarından dolayı sonuç olarak erken bir şekilde ölür.
  • Diğer anemiler. Aneminin nadir olarak da gözlemlenebilen birçok formu da bulunmaktadır, talasemi ve kusurlu hemoglobin de anemiye neden olabilmektedir.

Tedavi ve ilaçlar

Anemi tedavisi nedenlerine bağlıdır.

  • Demir eksikliği anemisi. Bu tür bir anemide, diyet ve demir takviyeleri uygulanabilir. Demir eksikliğinin altında yatan neden kan kaybı ise – adet dönemi dışında – kanama kaynağının bulunması ve durdurulması gerekir. Bu cerrahi müdahaleyi gerektirebilir.
  • Vitamin eksikliği anemisi. Folik asit ve C vitamini eksikliğinin neden olduğu anemilerde besin takviyesi ile birlikte bu besinleri içeren gıdaların takviyesini içereceği bir diyet önerilebilir. Sindirim sistemine bağlı olarak B-12 vitaminin içerdiği besinlerin emiliminde sorun varsa, B-12 vitamini enjeksiyonu alabilirsiniz.
  • Kronik hastalık anemisi. Bu türde bir anemi için belirli bir tedavi yoktur. Doktorlar altta yatan hastalığın tedavisine odaklanmaktadır. Belirtiler şiddetli hale gelirse, normalde böbrekler tarafından üretilen bir hormon olan, sentetik eritropoietin kan transfüzyonu veya enjeksiyonları, kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyarır ve yorgunluğu azaltmaya yardımcı olabilir.
  • Aplastik anemi. Bu anemi tedavisi, kırmızı kan hücrelerinin düzeylerini arttırmak için kan transfüzyonu yapılabilir. Kemik iliği hastalığından dolayı, sağlıklı kan hücreleri oluşamaz, böyle bir durumda kemik iliği nakli gerekebilir.
  • Kemik iliği hastalığına bağlı anemi. Bu türdeki bir hastalığın tedavisinde, kemik iliği nakli esnasında uygulanan kemoterapi ilaçları içerisinde basitçe ilave edilebilir.
  • Hemolitik anemiler. Hemolitik anemi tedavisinde şüpheli ilaçların kullanımından kaçınılır, bu tür enfeksiyonların tedavisinde ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanılması kırmızı kan hücrelerine hücum edebilir. Steroid veya bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçlarla uygulanacak kısa süreli tedavide, kırmızı kan hücrelerinin üzerindeki bağışıklık sisteminin saldırısının bastırılması sağlanır. Aneminin şiddetine bağlı olarak, kan transfüzyonu veya plazmaferez gerekli olabilir. Plazmaferez kan filtreleme işleminin bir türüdür. Bazı durumlarda, dalağın çıkarılması faydalı olabilmektedir.
  • Orak hücreli anemi. Bu tür aneminin tedavisinde, oksijen ve ağrı kesici ilaçlar verilebilir, oral ve intravenöz sıvılar ağrıyı azaltacak ve komplikasyonları önleyebilecektir. Doktorlar ayrıca, kan transfüzyonu, folik asit takviyesi ve antibiyotik önerebilir. Bir kemik iliği nakli, bazı durumlarda etkili bir tedavi yöntemi olabilir. Hidroksiüre olarak adlandırılan bir kanser ilacı, orak hücreli anemi tedavisinde kullanılabilmektedir.
  • Talasemi. Bu tür bir anemi, kan transfüzyonu, folik asit takviyesi, dalak (splenektomi) çıkarılması, bir kemik iliği nakli veya bir kanser ilacı tedavisi ile tedavi edilebilir.

Korunma

Vitamin açısından zengin bir diyet seçin

Birçok anemi türü engellenemez. Ancak, demir eksikliği anemisi ve vitamin eksikliği gibi anemilerde bir diyet belirlemek, anemiyi önlemeye yardımcı olabilir, bu diyet çeşitli vitamin ve besin takviyelerini içerebilir:

  • Demir. Demir açısından zengin yiyecekler; sığır eti ve diğer etler, fasulye, mercimek, demir katkılı tahıllar, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kuru meyveleri içerir.
  • Folat. Bu besinler ve sentetik formlu folik asitler, turunçgiller ve sularında, muz, koyu yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller ve güçlendirilmiş ekmek, tahıl, makarna gibi gıdalarda bulunabilir.
  • Vitamin B-12. Bu vitamin doğal olarak et ve süt ürünlerinde bulunur. Aynı zamanda, soya sütü gibi bazı tahıl veya soya ürünleri de eklenir.
  • Vitamin C. C vitamini içeren yiyecekler – turunçgiller, kavun ve çilek gibi – demir emilimini arttırmaya yardımcı olur.

Anemi konusunda kalıtsal bir yatkınlık varsa, genetik bir uzman danışmanlığını düşünün Eğer kalıtsal bir aile öykünüz varsa, orak hücreli anemi veya talasemi gibi, doktorunuzla bu durumun çocuklarınıza aktarabileceğinize dair riskler hakkında konuşun veya bir genetik uzmanına danışın.

Sağlıkveyaşam

21 Nisan 2014

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.