Cilt kanseri

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Cilt kanseri

Cilt kanseri- Korunma ve tedaviler

Cilt kanseri en çok güneşe maruz kalınan bölgedeki – deri hücrelerinin anormal büyümesi sonucu kalınlaşan deride oluşan bir hastalıktır. Ancak kanser yaygın bir şekilde, genellikle cildinizin güneşe maruz kalmayan bölgesinde ortaya çıkmaktadır.

Bu cilt kanserlerinin; bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom ve melanom olmak üzere üç tipi vardır.

Ultraviyole (UV) ışınlarına doğrudan maruz kalmamak için kendinizi koruyarak veya sınırlayarak cilt kanserine yakalanma riskini azaltabilirsiniz. Cildinizde oluşabilecek şüpheli değişiklikler olduğu takdirde cildinizi hemen kontrol ettirerek, erken aşamada cilt kanseri teşhisini yaptırmaya yardımcı olursunuz. Erken teşhiste gözlemlenen cilt kanseri, tedavilere oldukça başarılı yanıtlar verebilmektedir.

Belirtileri

Cilt kanseri nerede gelişir Cilt kanseri öncelikle güneşin temas ettiği kafa derisi, yüz, dudak, kulak, boyun, omuz, kollar, eller ve kadınların bacaklarında ortaya çıkar. Ama avuç içi, el ve ayak tırnaklarının için ya da genital bölge gibi güneşi az gören yerlerde de nadiren oluşabilir.

Cilt kanseri zenciler dahil her tür deri rengi olan kişide oluşabilir. Melanom koyu renk kişilerde meydana geldiğinde genelde güneşin normal olarak etki etmediği yerlerde oluşur.

Bazal hücreli karsinomun bulgu ve semptomları Bazal hücreli karsinom genelde vücudun boyun ve yüz gibi güneşin etki ettiği yerlerinde oluşur.

Bazal hücreli karsinom şu şekilde görülebilir:

  • İnci veya mum gibi şişlik
  • Düz, kahverengi veya ten renginde lezyon benzeri yara

Skuamöz hücreli karsinomun bulgu ve semptomları Genellikle, skuamöz hücreli karsinom vücudun hüz, kulak ve eller gibi güneşin etki ettiği yerlerinde oluşur. Koyu renkli derisi olanlarsa skuamöz hücreli karsinom bacaklar ve ayaklar gibi güneşin az etki ettiği yerlerde oluşabilir.

Skuamöz hücreli karsinom şu şekilde görülebilir:

  • Sert kırmızı şişlik
  • Pullu düz lezyon, kabuklu yüzey

Melanomun bulgu ve semptomları Melanom vücudun herhangi bir bölgesinde oluşabilir, başka bir deyişle normal deri veya kanserli hale gelen mevcut ben. Melanomdan etkilenmiş erkeklerde en sık gövdede, kafada ve boyunda etki gösterir. Kadınlarda ise, bu kanser türü en sık alt bacaklarda görülür. Kadınlarda ve erkeklerde, melanom güneşin deriye etki etmediği yerlerde oluşabilir.

Melanom her tür deri renkli kişiyi etkileyebilir. Koyu ten renkli kişilerde, melanom avuç içi ayak tabanı el ve ayak tırnak içlerinde oluşabilir.

Melanomun belirtileri şunlardır:

  • Koyu benekli kahverengi lekeler
  • Rengi, boyutu değişen ben
  • Kırımızı, beyaz, mavi veya koyu mavi bölümlü düzensiz sınırları olan küçük lezyonlar
  • Avuç içinizde, ayak tabanınızda, el ve ayak tırnak içlerinizde veya ağız burun vajina ve anüs mukoz zarında koyu renk lezyonlar

Az yaygın deri kanserlerinin bulgu ve semptomları Diğer az yaygın olan deri kanserleri şunlardır:

  • Kaposi sarkomu. Bu nadir cilt kanseri türü kan hücrelerinde gelişir ve deride veya mukoz zarında kırmızı veya mor lekelere neden olur. Kaposi sarkomu AİDS’i olan kişiler, doğal bağışıklık arttırıcı ilaç kullananlar, organ nakli yapılmış kişiler gibi bağışıklık sistemi zayıf kişilerde oluşur. Kaposi sarkomu Afrika’da yaşayan erkeklerde veya İtalya ve doğulu Yahudilerde görülebilir.
  • Merkel hücresi karsinomu. Merkel hücresi karsinomu deri ve saç kökleri altında sert, parlak beze şeklinde oluşur. Merkel hücresi karsinomu genelde güneşin etki ettiği baş, boyun, kollar ve bacaklarda görülür.
  • Yağ bezi karsinomu. Bu yaygın olmayan agresif kanser türü derideki yağ bezlerinden kaynaklanır. Genelde katı ser acısız bezelerden oluşan yağ bezi karsinomu her bölgede oluşabilir ama en yaygın olarak göz kapağında oluşur ve diğer göz kapağı problemleriyle karıştırılır.

Ne zaman doktora gitmelisiniz Eğer cildinizde sizi endişelendiren değişiklikle varsa doktorunuzdan randevu alınız. Ciltteki her değişiklik cilt kanserinden kaynaklanmaz. Doktorunuz cildinizdeki değişiklilerin nedenini açıklamak için araştırma yapacaktır.

Nedenleri

Deri hücrelerinin DNA’sında hata (mutasyon) oluştuğu zaman cilt kanseri meydana gelir. Mutasyon hücrelerin büyümesinin kontrolden çıkmasına ve kanser hücresi kütlesi oluşmasına neden olur..

Cilt kanserine karışan hücreler Cilt kanseri epidermis denen derinin üst katmanında başlar. Epidermis sürekli olarak vücuttaki deri hücrelerini koruyan ince bir katmandır. Epidermis üç tür hücre barındırır:

  • Skuamoz hücreler cildin iç astarı gibi dış yüzey ve fonksiyonların hemen altındadır.
  • Bazal hücreler, yeni deri hücresi üretir, skuamoz hücresinin hemen altındadır.
  • Melanosit deriye normal rengini veren melanin pigmenti epidermisin alt kısmında yer alır. Melanosit siz güneşin altındayken daha çok melanin üreterek derinin alt kısımlarını korumaya çalışır.

Cilt kanseri başladığında kanserin türü ve tedavi seçenekleri belirlenir.

Ultraviyole ışınları ve diğer muhtemel nedenler Güneş ışınlarında, solaryum lambalarında ve yataklarındaki ultraviyole radyasyon deri hücrelerinin DNA’sında zarar oluşturur. Ama güneşe maruz kalmak oluşan cilt kanserinin güneş ışığından kaynaklandığını açıklamaz. Bu durum, zehirli maddelere maruz kalmak veya bağışıklık sistemini zayıflatan gibi durumlar cilt kanseri riskinize katkıda bulunabilir.

Tedavi ve ilaçlar

Cilt kanseri ve kanser öncesi deri lezyonları olarak bilinen aktinik keratözler büyüklük, tür, derinlik ve lezyonun yerine göre değişiklik gösterir. Cilt yüzeyi ile sınırlı küçük deri kanserleri, eğer büyümüyorsa ilk deri biyopsisi dışında tedavisi gerekmez.

Eğer ek tedavi gerekirse seçenekler şunlardır:

  • Dondurmak. Doktorunuz aktinik keratozu ve küçük erken cilt kanserini sıvı nitrojen ile dondurarak imha edebilir (kriyocerrahi). Ölü doku çözüldüğünde soyulacaktır.
  • Eksizyonel cerrahi. Bu tür tedavi her tip cilt kanseri için uygulanabilir. Doktorunuz kanserli dokuyu ve çevresini keserek sağlıklı deriden ayırır. Geniş enfeksiyon denen tümör çevresindeki aşırı büyük bir derinin alınması bazı durumlarda tavsiye edilebilir.
  • Lazer terapi. Yoğun ve tam bir ışın demeti, genellikle çevre dokulara çok az hasar vererek gelişimi yok eder. Doktor yüzeysel cilt kanserini tedavi etmek için bu terapiyi kullanabilir.
  • Mohs cerrahisi. Bu işlem geniş, yinelenen veya zor tedavi edilen bazal veya skuamoz hücre karsinomları içindir. Doktorunuz, her parçayı mikroskopta inceleyerek hiç anormal hücre kalmayana kadar katman katman deriyi alır. Bu işlem kanserli hücrenin alınarak deride büyük şekilde sağlıklı deriyi kaplamadan alınmasını sağlar.
  • Kürtaj ve elektrodesikasyon. Tümörün büyük kısmı alındıktan sonra, doktor dairesel bıçak kullanarak kanser hücrelerinin katmanlarını kazır. Elektrikli iğne kalan tüm kanserli hücreleri imha eder. Bu basit, hızlı işlem küçük veya ince bazal ve skuamoz kanser hücrelerinin tedavisinde kullanılabilir.
  • Radyasyon terapisi. Ameliyat mümkün olmadığında radyasyon kullanılabilir.
  • Kemoterapi. Kemoterapide kanserli hücreleri öldürmek için ilaç kullanılır. Derinin en üst katmanındaki kanserlerde anti kanser içeren krem veya losyonlar doğrudan deriye uygulanabilir. Sistemik kemoterapi vücudun diğer bölgelerine yayılmış deri kanserleri için kullanılabilir.
  • Fotodinamik tedavi (PDT). Bu tedavi, kanser hücrelerini ışığa karşı hassaslaştıran lazer ışını ve ilaçların kombinasyonuyla cilt kanserini yok edebilir. Fotodinamik tedavi, cildinizi ışığa karşı hassaslaştırır, bu yüzden tedaviden sonra en az altı hafta doğrudan güneş ışığı almaktan kaçınmanız gerekecektir.
  • Biyolojik terapi. Biyolojik tedavi kanser hücrelerinizi öldürmek için bağışıklık sisteminizi uyarır. Biyolojik terapi interferon ve interlökin-2 gibi belli cilt kanserinin tedavisinde kullanılır.

Korunma

Birçok cilt kanseri önlenebilir. Kendinizi korumak için şu deri koruma ipuçlarını takip edin:

  • Gün ortasında güneşten uzak durun. Güneş ışınları genellikle sabah 10 ile öğlen 4 arasında en güçlüdür. Dışarıdaki aktiviteler için kış bile olsa, hava bulutlu da olsa diğer saatleri kullanın. Yıl boyunca UV ışınlarını alırsınız ve bulutlar zararlı ışınlardan az bir koruma sağlar. Güneş yanıklarından ve bronzlaşma sonucu derinin zarar görmesinden ve kanser riskinizi arttırmasından en iyi yardımı güneşten uzak durmak sağlar. Güneşe uzun süre biriktirerek maruz kalmak da cilt kanserine neden olabilir.
  • Güneş koruyucuyu yıl boyunca kullanın. Güneş koruyucuları UV radyasyonunun tüm zararlarından korumaz özellikle de melanoma neden olan radyasyondan korumaz. Ama güneşten korunmada yüksek rol oynarlar. Koruma faktörü en az 15 olan geniş kullanım alanlı koruyucu kullanın. Güneş kremini sıklıkla ve iki saatte bir ya da yüzüyorsanız ve terliyorsanız daha sık tekrar ederek kullanın. Dudaklarınız, kulak uçlarınız, ellerinizin ve boynunuzun arkası dahil tüm vücudunuzda kullanın.
  • Koruyucu kıyafetler giyin. Güneş kremleri UV ışınlarından tam bir koruma sağlamaz. Bu yüzden koyu renk, sık dokunmuş kıyafetlerle kol ve bacaklarınızı korursunuz, geniş kenarlı şapkalar ise kafanızı beysbol şapkalarından ve güneşliklerden daha çok korur. Bazı firmalar ışıktan koruyan giysiler satmaktadır. Dermatologlar uygun olan markayı önerebilirler. Güneş gözlüğünü unutmayınız. UV radyasyonunu UVA ve UVB ışınlarını bir arada engelleyen gözlüklere bakın.
  • Güneşlenme yataklarından kaçının. Güneşlenme yatakları UV ışınları üretir ve cilt kanseri riskinizi arttırır.
  • Güneşe hassasiyeti arttıran ilaçlardan kaçının. Bazı yaygın reçeteli ilaçlar de antibiyotik de dahil bir çok ilaç derimizi güneş ışığına karşı daha hassas hale getirir. Aldığınız herhangi ilacın yan etkilerini doktorunuza veya eczacınıza sorunuz. Eğer güneş ışığına hassaslaştırıyorsa, derinizi korumak için daha fazla önlem alın.
  • Derinizi düzenli kontrol edin ve değişiklikleri doktorunuza rapor edin. Derinizdeki yeni şişlikleri, mevcut benleri, çilleri, şişlikleri ve doğum izlerini sık sık kontrol edin. Ayna yardımıyla yüzünüzü boynunuzu kulaklarınızı ve kafa derinizi kontrol edin. Göğsünüzü, gövdenizi, kol ve ellerinizin altını üstünü inceleyin. Bacaklarınızın ön ve arkalarını inceleyin ve tabanlarınız ve parmak aralarınızı da kontrol edin. Ayrıca genital bölge ve kaba etinizi de kontrol edin.

Sağlıkveyaşam

25 Nisan 2014

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.