​Gıda Duyarlılığı Nedir?

Besin alerjisine benzeyen reaksiyonları gösterdiği için bazen besin alerjisiyle karıştırılabilir.Gıda duyarlılığında vücudun savunma mekanızması yavaşlar ve devreye giremez.Bu durum da gıda duyarlılığı nasıl oluşur ve neden kaynaklanır?

Gıda duyarlılığı birçok kimse tarafından gıda alerjisi olarak karıştırılsa da aslında alerjiden oldukça farklı bir durumdur. Peki, gıda duyarlılığı nedir sorusuna cevap olarak alerjik olmayan aşırı duyarlılık diyebiliriz. Yani alerji derecesinde olmayan, vücutta tepkiye neden olan bir durumdur diyebiliriz. Gıda alerjisinde ise bağışıklık sistemi vücuda alınan bir gıdaya karşı harekete geçerek antikor üretir ve ortaya çıkan tepki sonucunda ağır hasarlar veya ölüme kadar varan sonuçlar ortaya çıkabilir.

Gıda Duyarlılığı Sebepleri Nelerdir

Bir diğer adı gıda intoleransı olan gıda zehirlenmesine enzim eksiklikleri, katkı maddeleri, doğal kimyasal maddeler ve doğal farmakolojik maddeler sebep olmaktadır. Gıda duyarlılığına sebep olan bu durumları biraz daha açarak detayları ile ele alalım.

  1. Enzim Eksiklikleri: Vücuda alınan besinler, enzimler aracılığıyla küçük parçalara bölünür ve ince bağırsaktan geçebilecek hale getirilerek emilmeleri sağlanır. Böylece vücutta kullanılabilecek duruma gelir. Vücutta enzim eksikliği olması veya iç enzim olmaması durumunda besinler tam olarak sindirilemez. Bu da sindirilemeyen besinlere karşı gıda duyarlılığı oluşmasına yol açar.
  2. Katkı Maddeleri: Vücuda alınan besinlerin yapımında kullanılan tatlandırıcı, koruyucu, renklendirici gibi bazı katkı maddeleri ve kimyasallar gıda duyarlılığına yol açabilir.
  3. Doğal Kimyasal Maddeler: Bazı gıdaların doğası gereği yapısında birtakım doğal kimyasallar bulunmaktadır. Çay, kahve, çikolata ve peynir gibi besinlerin doğasında bulunan Kafein ve aminler gibi bazı doğal kimyasallar, bazı insanlarda gıda duyarlılığına sebep olmaktadır.
  4. Doğal Farmakolojik Maddeler: Bazı besinlerin doğası gereği yapısında yer alan salisalit gibi maddeler, bazı kişilerde gıda duyarlılığına sebep olmaktadır.

Gıda Duyarlılığı Etkileri Ne Zaman Ortaya Çıkar

Çoğu insanda herhangi bir olumsuz etkiye neden olmadığı halde bazı kişilerde hassasiyete yol açan besinlerin sebep olduğu gıda duyarlılığı, yaklaşık olarak 3 – 24 saat arasında ortaya çıkabilmektedir. Bu yüzden de hangi gıdanın bu sıkıntıya sebep olduğunu tespit etmek ve ona göre önlemini almak oldukça zordur. Bazı vakalarda çok geç ortaya çıkan gıda duyarlılığını gün içerisinde alınan gıdalar arasından tespit etmek de çok zor olacaktır. Böyle bir durumda bir uzman yardımıyla gıda intolansına sebep olan besinlerin tespit edilerek gerekli önlemlerin alınması önerilmektedir.

Gıda Duyarlılığı Belirtileri Nelerdir

Birçok belirti gıda duyarlılığının bir sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir. Belli başlı belirtileri şu şekilde ifade edebiliriz:

  • Uyku düzeninde ve uykuda bozukluklar,
  • Burun akıntıları,
  • Cilt problemleri,
  • Devamlı halsizlik hissi ve yorgunluk hissiyatı,
  • Burun akıntısı ve kaşıntısı,
  • Mide ve bağırsak sorunları,
  • Gaz ve şişkinlik,
  • Baş ağrısı ve migren.

Gıda Duyarlılığına En Çok Sebep Olan Besinler Nelerdir

Gıda duyarlılığına yol açtığı bilinen en yaygın besinler Buğday, Laktoz, früktoz, gıda katkıları, salisilatlar, aminler, gıda boyaları ve koruyucuları olmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü araştırmalar sonucunda gıda duyarlılığı vakalarında hızlı bir artış olduğunu tespit edilmiştir. Özellikle son yıllarda atan vakalar da göz önünde bulundurulduğunda resmi olarak 1 milyardan fazla kimsede gıda duyarlılığına rastlanılmıştır.

Gıda Duyarlılığı Başka Hastalıklara Sebep Olur Mu?

Aslında çok fazla tehlikeli görülmeyen gıda duyarlılığı, birçok kimsede belli başlı rahatsızlıklara sebep olabilmektedir. Başta kilo alma ve obezite gibi rahatsızlıklar olmak üzere gıda duyarlılığının sebep olduğu diğer hastalıkları şu şekilde sıralayabiliriz:

-Şişmanlık ve obezite,

-Depresyon

-Astım,

-Tip 2 diyabet,

-Hiper tansiyon,

-Bazı cilt problemleri,

-Sivilce,

-Kabızlık,

-Gaz ve Şişkinlik,

-Kronik demir…

Gıda duyarlılığı sonrasında da meydana çıkabilen bu hastalıkların birçoğunun temel sebepleri arasında gıda duyarlılığı yer almaktadır. Bazı uzmanlara göre ise gıda intoloransı ile doğrudan ilişkilidir. Yapılan araştırmalar sonucunda gıda duyarlılığının ortaya çıkma olasılığını tespit etmek için kalıtımsal faktörlere de bakılması gerekmektedir. Birçok vakada görüldüğü üzere bazı gıdalara karşı gıda duyarlılığı olan kimselerin ailesinde de benzer durumlar görülmektedir. Belli bir gıdaya karşı duyarlılığı olan annelerin çocuklarında da bu rahatsızlığın görülme riski 2 kat daha fazladır. Hem anne hem baba aynı gıdaya karşı duyarlı ise bu durumda çocuklarda gıda duyarlılığı görülme riski 6 kat daha fazladır.

Sağlıkveyaşam

06 Aralık 2017

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.