Hafif bilişsel bozulma (HBB)

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Hafif bilişsel bozulma (HBB)

Hafif bilişsel bozulma (HBB)- Semptomları ve olası tedavileri

Hafif kognitif bozukluk (MCI) normal yaşlanmadan beklenen kognitif azalma ile bunaklığın daha kötü durumu arasındaki orta aşamadır. Normal yaşla-alakalı değişikliklerden daha fazla olan hafıza, dil, düşünme ve karar verme ile ilgili sorunları kapsar. Eğer hafif kognitif bozukluğa sahipseniz, hafıza ve zihin fonksiyonlarınızın ‘kaydığının’ farkında olabilirsiniz. Aileniz ve yakın arkadaşlarınız da bir değişimi fark edebilirler. Ancak, genellikle bu değişimler günlük yaşantınızı ve rutin aktivitelerinizi etkileyecek kadar şiddetli değildir.

Hafif kognitif bozukluk daha sonradan Alzheimer hastalığı veya diğer nörolojik durumların sebep olduğu bunaklık geliştirme riskinizi artırabilir. Ancak, hafif kognitif bozukluğu olan bazı insanlar asla kötüye gitmez ve hatta sonunda iyileşebilirler.

Belirtileri

Vücudunuzun diğer kısımları gibi beyniniz de yaşlandıkça değişime uğrar. Pek çok insan yaşı ilerledikçe yavaş yavaş artan unutkanlık probleminin farkına varırlar. Bir kelimeyi hatırlamak veya bir kişinin adını hatırlamak normalden daha uzun sürebilir.

Ancak zihinsel performansınız hakkında sürekli veya artan endişe hafif kognitif bozukluğa (MCI) işaret edebilir. Zihinsel meseleler beklenenin ötesine geçebilir ve aşağıdakilerin herhangi biri veya tümünü yaşıyorsanız muhtemel MCI habercisi olabilir:

  • Daha sık unutursunuz.
  • Randevular veya sosyal etkinlikler gibi önemli olayları unutursunuz.
  • Düşünce zincirini veya konuşmaların, kitapların veya filmlerin konusunu unutursunuz.
  • Karar vermekten, bir görevi yerine getirmek veya talimatları yorumlamaktan son derece bunalırsınız.
  • Bildiğiniz bir çevrede yolunuzu bulmakta güçlük çekmeye başlarsınız.
  • Daha fevri olursunuz veya giderek zayıflayan bir muhakeme gücüne sahip olursunuz.
  • Aile ve arkadaşlarınız bu değişikleri fark eder.

Eğer MCI’niz varsa, aynı zamanda şunlar da olabilir:

  • Depresyon
  • Sinirlilik ve saldırganlık
  • Kaygı
  • İlgisizlik

Nedenleri

Hafif kognitif bozukluğun (MCI) tek bir sebebi yoktur, tek bir sonucu da yoktur. MCI semptomları yıllarca sabit kalabilir, Alzheimer hastalığına veya bunaklığın diğer bir türüne doğru ilerleyebilir veya zaman içerisinde ilerleyebilir.

Şuan ki bulgular gösteriyor ki MCI her zaman olmasa da genellikle Alzheimer hastalığı veya bunaklığın diğer formlarında görülen aynı beyinsel değişim türlerinin daha düşük bir seviyesinden doğar. Bu değişikliklerin bazıları MCI hastası insanların otopsilerinde tespit edilmiştir. Bu değişiklikler şunlardır:

  • Alzheimer hastalığının (düğümler) bir karakteristiği olan beta-amiloid proteininin (plaklar) ve mikroskobik protein kümelerinin anormal kümeleri.
  • Parkinson hastalığı ile birlikte görülen başka bir proteinin mikroskobik kümelenmesi olan Lewy cisimleri, Lewy cisimli bunaklık ve Alzheimer hastalığının bazı vakaları
  • Küçük felçler veya beyin kan damarlarında düşük kan akışı

Beyin görüntüleme çalışmaları aşağıdaki değişikliklerin MCI ile ilişkili olabileceğini göstermektedir:

  • Beyinde hafıza için önemli bir bölge olan hipokampüsün küçülmesi
  • Beyinde plaklar
  • Beynin sıvı dolu alanlarının (karıncıkların) genişlemesi
  • Hücrelerin ana enerji kaynağı olan glikozun, yani şekerin ana beyin bölgelerinde azalması

Tedavi ve İlaçlar

Bugünlerde hiçbir hafif kognitif bozukluk (MCI) ilaçları ve diğer tedaviler ilgili kuruluş tarafından özellikle onaylanmamıştır. Ancak, MCI aktif bir araştırma sahasıdır. Rahatsızlığa daha fazla ışık tutacak ve semptomları iyi edecek veya bunaklığa çevirmesini önleyecek veya geciktirecek tedaviler için klinik çalışmalar yoldadır.

Alzheimer ilaçları Doktorlar bazen ana semptomu hafıza kaybı olan MCI olan insanlar için Alzheimer hastalığı için onaylanmış bir ilaç türü olan kolinesteraz engelleyicilerini tavsiye etmektedirler. Ancak, uzun süreli fayda sağlamadığı için kolinesteraz engelleyicileri MCI rutin tedavisi için tavsiye edilmez.

Zihinsel fonksiyonları etkileyebilecek olan diğer problemlerin tedavisi MCI dışında diğer yaygın problemler de sizi unutkan ve zihinsel olarak normalden daha yavaş yapabilir. Bu problemlerin tedavisi hafızanızın ve genel zihinsel fonksiyonlarınızın düzelmesine yardımcı olabilir. Hafızayı etkileyebilecek diğer problemler şunlardır:

  • Yüksek kan basıncı. MCI olan insanlar beyindeki kan damarlarında probleme daha yatkındır. Yüksek kan basıncı bu problemleri daha da kötü yapabilir ve bellek problemlerine yol açabilir. Doktorunuz kan basıncınızı izleyecek ve yüksekse düşürmek için tavsiyelerde bulunacaktır.
  • Depresyon. Depresyondaysanız, genellikle unutkan ve zihinsel olarak sersem hissedersiniz. Depresyon MCI olan insanlarda oldukça yaygındır. Depresyonu tedavi etmek hayatınızda meydana gelen değişikliklerle başa çıkmanızı kolaylaştırırken hafızanızı da geliştirebilir.
  • Uyku apnesi. Bu durumda, nefes alıp verişiniz tekrar tekrar siz uyurken durur ve başlar ve iyi bir gece uykusu almanıza engel olur. Uyku apnesi gün içinde fazlaca yorgun hissetmenize, unutkan olmanıza ve konsantrasyon güçlüğü çekmenize sebep olabilir. Tedavi semptomları iyileştirebilir ve dikkati yeniden düzenleyebilir.

Yaşam tarzı ve evde bakım

Araştırma sonuçları diyet, egzersiz veya diğer sağlıklı yaşam tarzı seçimlerinin bilişsel zayıflıkları önleyip önlemeyeceğini veya tersine çevirip çevirmeyeceğini konusunda karışıktır. Ne olursa olsun, bu sağlıklı seçimler genel sağlığı etkileyebilir ve iyi bir bilişsel sağlık için önemli bir rol oynayabilir.

  • Düzenli fiziksel egzersizin kalp sağlığı için faydalı olduğu bilinmektedir ve zihinsel zayıflığı önleyebilir veya yavaşlatabilir.
  • Yağ açısından fakir ve meyve ve sebzelerce zengin bir beslenme zihinsel sağlığın korunmasına yardımcı olan başka bir kalp sağlığı dostu seçimdir.
  • Omega-3 yağ asitleri de kalp için iyidir. Zihinsel sağlık için faydalı olan şeyleri gösteren araştırmaların çoğu balık tüketimini omega 3 yağ asidi tüketimi için kilit olarak göstermiştir.
  • Fikri stimülasyon da zihinsel zayıflamayı önleyebilir. Çalışmalar göstermiştir ki bilgisayar kullanımı, oyun oynama, kitap okuma ve diğer fikri aktiviteler zihinsel zayıflığı önleyebilir.
  • Sosyal katılım hayatınızı daha tatmin edici yapabilir ve zihinsel fonksiyonları korur ve zihinsel zayıflamayı yavaşlatır.
  • Hafıza eğitimi ve diğer düşünce (zihinsel) eğitimi fonksiyonlarınızı geliştirmenize yardımcı olabilir.

Sağlıkveyaşam

22 Nisan 2014

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.