Hepatit A

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Hepatit A

Hepatit A – Kapsamlı özet belirtileri, tedaviyi ve hepatit A aşısını da içeren korunmayı kapsar.

Hepatit A, hepatit A virüsünden kaynaklanan, oldukça bulaşıcı bir karaciğer enfeksiyonudur. Hepatit A virüsü karaciğerin görevini yerine getirme yeteneğini etkileyen iltihaba yol açan hepatit virüslerinin birkaç çeşidinden biridir. Büyük olasılıkla, bozulmuş yemek veya sudan veya enfeksiyon kapmış biriyle yakın temas kurmaktan dolayı hepatit A virüsüne yakalanmışsınızdır. Hepatit A’nın hafif durumları tedavi gerektirmez ve enfeksiyon kapmış çoğu insan kalıcı karaciğer hasarı olmaksızın tamamen iyileşir. İyi hijyen koşullarında yaşamak – ellerinizi sıkça yıkamayı içeren şekilde – hepatit A’ya karşı korunmanın en iyi yollarından biridir. Risk altında olan insanlara etkili aşılar uygulanabilirdir.

Belirtileri

Hepatit A bulgu ve semptomları tipik olarak, virüsü kaptıktan birkaç hafta süresince genellikle görünmez. Hepatit A bulgu ve semptomları şunlardır: • Yorgunluk • Bulantı ve kusma • Alt kaburganın sağ alt tarafında, özellikle karaciğer alanında karın ağrısı veya rahatsızlık • İştahsızlık • Düşük dereceli ateş • Koyu idrar • Kas ağrıları • Ciltte ve gözlerde sararma (sarılık) Hepatit A bulgu ve semptomları genellikle iki aydan az sürebilir, ancak bazı durumlarda altı aya kadar da uzayabilir. Hepatit A olan herkeste bulgu veya semptomlara rastlanmaz. Ne zaman doktora gitmelisiniz Endişelendiğiniz herhangi bir bulgu veya semptom varsa, doktorunuzdan bir randevu alın. Hepatit A’ya maruz kaldığınızda, enfeksiyonun önlenmesi için iki hafta içerisinde aşı olabilirsiniz veya immünoglobulin tedavisi görebilirsiniz. Hepatit A aşısı alma konusunda doktorunuzdan veya yerel sağlık kuruluşundan şu gibi bilgileri alarak, sorabilirsiniz: • Son zamanlarda yemek yediğiniz bir restoran hakkında, bir Hepatit A salgını bildirildiyse • Size yakın olan herhangi birisinde, birlikte yaşadığınız biri veya bakıcınız olabilir, Hepatit A tanısına sahipse • Yakın zamanda Hepatit A olan birisiyle cinsel temasta bulunduysanız • Yakın zamanda Hepatit A virüsü taşıyan bir kişinin enjekte ettiği bir ilacın iğnesini paylaştıysanız

Nedenleri

Hepatit A’ya, Hepatit A virüsü ile oluşan enfeksiyon neden olmaktadır. Bir kişinin kontamine olmuş dışkı maddesine çok az maruz kalması, genellikle hepatit virüsünün yayılmasına neden olur. İltihap, karaciğer fonksiyonunu bozabilir ve hepatit A’nın diğer bulgu ve semptomlarına neden olabilir. Hepatit A virüsü, şu gibi çeşitli yollarla bulaşabilir: • Virüslü birisinin tuvaleti kullandıktan sonra, ellerini düzgün bir şekilde yıkamadan, sizin için hazırladığı bir yediğiniz zaman • Kontamine olmuş olan sudan içtiğinizde • Kanalizasyon suları ile kirlenmiş olan çiğ kabuklu deniz ürünlerinden yediğinizde • Enfekte olmuş bir kişi ile yakın temas içerisinde olduğunuzda – kişi de hiçbir bulgu veya semptom olmasa dahi • Virüslü olan bir kişiyle cinsel ilişkiye girdiğinizde

·         Komplikasyonlar

• Devam eden Hepatit A bulgu ve semptomları Hepatit A olan kişilerin çok azında, enfeksiyon bulgu ve semptomlarını normalden daha uzun olarak, birkaç hafta boyunca yaşamaya devam etmeleri mümkündür. Bu kişilerde, Hepatit A bulgu ve semptomları gider ve daha sonra birkaç hafta içerisinde yeniden görülebilir. Bulgu ve semptomların daha uzun bir süre boyunca meydana geliyor olmasına rağmen, Hepatit A’nın bu formundaki enfeksiyon, hepatitin A’nın olağan bulgu ve semptomlarına neden olan enfeksiyonun semptomlarından daha ciddi değildir. • Akut karaciğer yetmezliği Nadir durumlarda, Hepatit A akut karaciğer yetmezliğine neden olabilmektedir, bu durum sonucunda aniden oluşan karaciğer fonksiyon kaybı gelişebilir. Bu komplikasyon konusunda yüksek risk taşıyan gruplar, karaciğer hastalıkları olan yaşlı yetişkinlerdir. Akut karaciğer yetmezliğinin izlenmesi ve tedavisi için hastaneye yatış gerekir. Bazı durumlarda, akut karaciğer yetmezliği olan kişilere bir karaciğer nakli gerekebilir.

Randevunuza hazırlanmanız

Şayet size yakın olan bir kişiye Hepatit A tanısı konduysa, hepatit enfeksiyonunu önlemek için bir aşının gerekip gerekmediği konusunda doktorunuzdan veya yerel sağlık kurumunuzdan bilgi alabilirsiniz. Eğer Hepatit A bulgu ve semptomlarını yaşıyorsanız, doktorunuzdan veya aile hekiminizden randevu alın. Nasıl hazırlanabilirsiniz Randevular genellikle kısa süreli olduğundan ve konuşulması gereken çok fazla konu olduğundan, randevunuza hazırlıklı gitmeniz faydalı olacaktır. Örneğin: • Randevu öncesinden uymanız gereken bir kısıtlama olup olmadığını öğrenin. Randevunuzu alırken, randevuya gittiğinizde, herhangi bir kısıtlamaya uymanız gerekip gerekmediğini, örneğin bir diyet gibi öğrenin. • Yaşadığınız semptomları yazın, bunlara durumunuzla herhangi bir bağlantısı olmadığını düşündüğünüz semptomlar da dahil olmalıdır. • Kişisel bilgilerinizi yazın, buna yaşamış olduğunuz herhangi bir büyük stres durumu veya büyük bir yaşamsal değişiklikte dahil olmalıdır. • Kullandığınız bütün ilaçların listesini yapın, aldığınız vitaminler ve takviyelerde buna dahil olmalıdır. • Yanınızda bir aile üyesinin veya yakın arkadaşınızın olmasını sağlayın. Kimi zaman randevu esnasında konuşulan bütün bilgileri akılda tutmak güç olabilir. Size eşlik edecek olan herhangi biri, hatırlamadığınız veya unuttuğunuz şeyleri hatırlamanıza yardımcı olabilir. Sorabileceğiniz sorular Doktorunuz ile geçireceğiniz zaman kısıtlı olabilir, bu yüzden de önceden hazırlayacağınız bir soru listesi, randevunuzu en verimli şekilde kullanmanızı sağlayacaktır. Sorularınızı en önemliden, önemsize doğru sıralayarak yazın. Hepatit A konusunda doktorunuza sorabileceğiniz bazı temel sorular şunlardır: • Bende Hepatit A var mı? • Hepatit A’yı başkalarına bulaştırma riskim var mı? • Ailemi ve arkadaşlarımı, Hepatit A virüsünü bulaştırmaktan korumak için neler yapabilirim? • Bana yakın olan kişilerin Hepatit A aşısı vurulmaları gerekiyor mu? • Hepatit A durumum olmasına rağmen işe veya okula gitmemde sakınca var mı? • Hepatit bulgu ve semptomların ne kadar süre boyunca yaşamaya devam edeceğim? • Hangi bulgu veya semptomlar, Hepatit A yüzünden yaşayabileceğim ciddi komplikasyon riski taşıdığımı gösterir? • Başkalarına Hepatit A virüsünü bulaştırıp, bulaştırmadığımı nasıl bileceğim? • Yanıma alabileceğim herhangi bir broşür veya yazılı materyal var mı? Hangi internet sitelerini ziyaret etmemi önerirsiniz? • Takip ziyaretleri planlamak konusunu, hangi durumlar belirleyecek? Yazmış olduğunuz bu sorulara ilave olarak, doktorunuzla yaptığınız randevu esnasında aklınıza gelecek her türlü soruyu sormaktan çekinmeyin. Doktorunuzdan ne beklemelisiniz Doktorunuz size bir dizi sorular soracaktır. Onun soracağı soruları cevaplandırmaya ve gerekli zamanı ayırmaya hazırlıklı olun. Doktorunuz size şunları sorabilir: • Semptomları ilk olarak ne zaman yaşamaya başladınız? • Semptomlarınız süreklimi yoksa zaman zaman mı gözlemleniyor? • Semptomlarınızın durumu ne kadar ciddi? • Semptomlarınızı iyileştirdiğini düşündüğünüz herhangi bir durum var mı? • Semptomlarınızı kötüleştirdiğini düşündüğünüz herhangi bir durum var mı?

Tedavi ve ilaçlar

Hepatit A için hiçbir özel tedavi yöntemi yoktur. Vücudunuz hepatit A virüsünü kendi kendine temizleyecektir. Hepatit A’nın çoğu durumlarında, karaciğerde hiçbir kalıcı hasar oluşmadan, bir veya iki ay içerisinde tamamen iyileşme görülmektedir. Hepatit A tedavisi genellikle, hepatit A enfeksiyonun bulgu ve semptomlarına odaklanılarak, başa çıkma üzerine yöneltilir. Örneğin: • Daha az enerji harcayın. Hepatit A enfeksiyonu olan birçok kişi kendini yorgun hisseder ve günlük faaliyetlerini yapmak için daha ez enerjiye sahip olur. Bu yüzden gerektiğinde dinlenin. Kendinizi birkaç ay boyunca yorgun ve hasta hissetmeniz mümkündür. • Mide bulantısı ile başa çıkmanın yolarlarını bulun. Bulantı yüzünden zor yemek yiyebilirsiniz. Besinleri daha çekici hale getirecek yollar bulun. Üç büyük öğün yerine, gün boyunca küçük atıştırmalıklar yiyin. Şayet yeteri kadar kalori alma konusunda sorun yaşıyorsanız, düşük kalorili gıdaların alımından kaçının ve yüksek kalorili yiyecekleri seçmeye çalışın. Örneğin, su yerine meyve suyu veya süt içmek gibi. • Karaciğerinizi dinlendirin. Hepatit A durumunuz varsa, karaciğerinizin ilaçları ve alkolü işlemesinde zorluklar yaşanılabilir. Doktorunuz ile birlikte reçetesiz satılan ilaçlar dahil olmak üzere, tüm ilaçları inceleyin. Bazı durumlarda doktorunuz kullandığınız bazı ilaçları bırakmanızı veya değişik dozlarda almanızı önerebilir. Şayet Hepatit A bulgu veya semptomlarına sahipseniz, alkol alımını durdurmanız gerekir.

Yaşam tarzı ve evde bakım

Hepatit A durumunuz varsa, başkalarına bulaştırma riskini azaltabilmek için bazı adımlar atabilirsiniz. Şu adımları atabilirsiniz: • Cinsel aktiviteden kaçının. Hepatit A durumunuz varsa, cinsel aktivite ile birlikte enfeksiyonu eşinize bulaştırabilirsiniz, bu yüzden de tüm cinsel aktivitelerden kaçının. Prezervatif yeterli koruma sağlamaz. • Tuvaleti kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın. En az 20 saniye boyunca ellerinizi kuvvetlice fırçalayın ve iyice durulayın. Tek kullanımlık havlular ile elinizi kurutun. • Aktif olarak enfekte olduğunuz esnada kimse için yemek hazırlamayın. Bu durumdayken, kolayca enfeksiyonu diğer kişilere bulaştırabilirsiniz.

Korunma

Hepatit A aşısı vurulmayı düşünün Hepatit A aşısı, virüs enfeksiyonunu önleyebilir. Hepatit aşısı tipik olarak, iki doz halinde verilir – yükseltici bir ilk aşılamanın ardından, ikinci aşı altı ay sonra vurulur. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, aşağıdaki kişilere Hepatit A aşısını önermektedir: • 1 yaşındaki tüm çocuklar veya bir yaşında henüz aşı vurulmamış olan tüm çocuklar • Hepatit A ile sürekli temas halinde olmak zorunda olan laboratuvar çalışanları • Erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkeklere • Hepatit A oranı yüksek olan ülkelere seyahat planlayan insanlar • Yasadışı uyuşturucu, enjekte edilen ve enjekte edilmeden alınan ilaçları kullanan kişiler • Pıhtılaşma faktörü olan konsantreleri alan kişilerin tıbbi tedavilerinin bir parçası olarak aşı vurulmaları • Kronik karaciğer yetmezliği olan kişiler Hepatit A riskiniz hakkında endişeleriniz varsa, aşının sizin için doğru olup olmadığından emin olmak için doktorunuzla konuşun. Seyahat ederken güvenlik önlemlerini izleyin Hepatit A salgınlarının olduğu bölgelere seyahat ediyorsanız, tüm taze meyve ve sebzeleri kendiniz yıkayın ve soyun, çiğ ya da az pişmiş et ve balık yemekten kaçınarak enfeksiyonu önlemeye yardımcı olabilirsiniz. Şişelenmiş su için ve dişlerinizi fırçalarken dahi bu suyu kullanın. İçecek aldığınız yerlere buz koymamalarını söyleyin. Şişelenmiş su mevcut değilse, musluk suyunu önceden iyice kaynatın. Hijyen uygulamalarını iyi yapın Kendinizi enfeksiyon riskinden korumak için, sık sık ellerinizi yıkayın. Gıda veya yemek hazırlamadan önce ve bebeğinizin bezini değiştirdikten sonra veya tuvaleti kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın. Ayrıca, mutfak eşyaları, dış fırçası veya havlularınızı kimseyle paylaşmayın.

Sağlıkveyaşam

15 Eylül 2015

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.