Kanser ağrıları: Ağrılardan kurtulmak mümkün

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Kanser ağrıları: Ağrılardan kurtulmak mümkün

Kanser ağrılarından kurtulmayla ilgili soruları bir Mayo Clinic kanser uzmanı yanıtlıyor.

Photo of Timothy Moynihan, M.D.

Timothy Moynihan, Doktor

Kanserli olan herkes kanser ağrılarını çekmeyebilir, ancak kanser tedavisi gören 3 insandan 1 i bu ağrılar ile karşılaşmaktadır. İleri seviyede kanseriniz varsa, kanser yayılmış veya yenilemişse, kanser ağrıları ile karşılaşma riskiniz oldukça yüksektir.

Kanser ağrıları birçok şekilde olabilmektedir. Ağrınız sersemletici, orta derecede ağrılı veya keskin bir şekilde olabilir. Ağrı sabit, değişken, hafif, orta düzeyde veya şiddetli olabilir. Rochester Minesota Mayo Clinic de bir kanser uzmanı olan Doktor Timothy Moynihan kanser ağrılarını, insanların ihtiyacı olan ağrı tedavilerini almama nedenleri ve bu ağrılar ile ilgili neler yapılabileceğini anlatıyor.

Kanser ağrılarına neler neden olur ?

Kanser ağrıları kanserinin kendisinin bir sonucu olabilmektedir. Kanser, kanserli bölgenin yanındaki dokulara zarar vererek veya o bölgede büyüme gösterek ağrılara neden olabilmektedir. Kanser ağrısı birincil kanserli bölgeden (kanserin başlangıç bölgesi) veya kanserin yayıldığı (metastaz) vücudun diğer bölümlerinden dolayı meydana gelmektedir. Bir tümör büyüdükçe, sinirler, kemikler vera organlar üzerinde baskıya neden olarak, ağrı ile sonuçlanmaktadır.

Kanser ağrıları sadece kanserin olduğu bölgenin fizik bir etkisi değil, tümörlü bölgedeki kanserin salgıladığı kimyasal maddeler nedeni ile oluşabilmektedir. Kanserin tedavisi bu tür durumlarda ağrıların meydana gelmesine yardımcı olamaktadır.

Kemoterapi, radyasyon ve cerrahi operasyonlar gibi kanser tedavileri kanser ağrılarının diğer bir potansiyel kaynağıdır. Cerrahi operasyon ağrıya neden olabilir, ve iyileşmesi zaman alabilmektedir. Radyasyon yanma hissi veya ağrılı yaralar bırakabilmektedir. Kemoterapi ise ağız yaraları, ishal ve sinir hasarları gibi potansiyel ağrılı yan etkiler bırakabilmektedir.

Kanser ağrıları nasıl tedavi edilebilir ?

Kanser tedavilerini tedavi etmek için birçok yol bulunmaktadır. En yaygın yol cerrahi operasyon, kemoterapi, radyasyon veya diğer tedavi çeşitleri gibi tedavi yöntemleri ile ağrılı bölgenin temizlenmesidir. Eğer bu işlem yapılamazsa, ağrı kesiciler genellikle ağrıları kontrol edebilmektedir. Bu ilaçlar şunlardır :

  • Reçetesiz ve reçetelendirilmiş güçlü ağrı kesiciler
  • Zayıf opioid ilaçlar
  • Güçlü opioidler

Bu ilaçlar genellikle ağız yolu ile alınırlar, dolayısıyla kullanımları kolaydır. İlaçlar tablet biçiminde gelir veya ağzınızda kolayça çözünebilen ilaçlardır. Ancak, ilaçları ağız yoluyla alamıyorsanız, entravanöz, rektum veya deriden bir bant yolu ile alabilirsiniz.

Sinir bloğu gibi özelleştirilmiş tedavi yöntemleri de kullanılabilmektedir. Sinir blokları sinir çevresine yapılan bir enjeksiyon ile ağrıların sinirlerden beyine iletilmesine engel olma yöntemidir. Akupunktur, aküpresür, masaj, fiziksel terapi, gevşeme, meditasyon ve mizah gibi bazi terapiler yardımcı olabilmektedir.

Kanser ağrıları için yeterli tedavinin alınmamasının nedenleri nelerdir ?

Ne yazık ki, kanser ağrıları genellikle yetersiz bir şekilde tedavi edilmektedir. Bununla ilgili birçok neden bulunmaktadır, bu nedenle ;

  • Doktoraların ağrı ile ilgili soruları sormaması veya tedavi sunmada ki isteksizlikleri. Bazı doktorlar ve diğer sağlık bakım uzmanları her muayenenin normal bir parçası olan ağrılar ile ilgili soruları sormayabilirler. Kanserli kişiler herhangi bir ağrıları varsa bu durumu doktorlarına belirtlmeleri gerekir. Belirtirlerse, doktor orada durmalıdır ve bu konu ile ilgilenmelidir. Bazı doktorların uygun ağrı tedavileri ile ilgili yeterli düzeyde bilgileri yoktur. Bu bir sorunsa, doktorunuz sizi bir ağrı uzmanına yönlendirebilir. Diğer doktorlar ağrı kesici reçetelendirme konusunda ilacın aşırı kullanımı olabileceğini düşündükleri için çekinirler. Ancak, ağrısı olan insanlar genellikle ağrı kesicileri kullanma konusunda aşırıya kaçmazlar.
  • Hastaların ağrı ile ilgili konuşmamaları. İkinci bir faktör kişinin kendi isteksizliğinden kaynaklanmaktadır. Bazı insanlar doktorlarını bu konu ile ilgili bilgilendirmezler, veya ağrı olduğundan dolayı kanserlerinin daha kötü bir hal aldığını sanabilirler. Bazıları bunu belirtmekte isteksiz davranırlar veya bu durumdan doktorlarının veya başka kişilerin şikayetleneceğini düşünebilirler. Kanser olduklarından dolayı bu şekilde bir hisse kapılabilirler ancak ağrı için ve bununla başa çıkabilmek için desteğe ihtiyaçları vardır. Basit bir şekilde bu doğru değildir.
  • Bağımlılık korkusu. İnsanların ağrı kesici almamaları konusundaki diğer bir faktör ise ağrı kesicileri bağımlı olacaklarından korkmalarıdır. Bu durum genellikle ağrı için ilaç aldığınızda geçerli olan bir durum değildir. İhtiyacını olmadığında, ağrınız olmadığında bu ilaçları alırsanız, bağımlı olabilirsiniz. Ancak ağrı kesiciler için insanların bir moda unsuru olarak kullanmak koşulu ile bu ilaçlara bağımlı olmaları oldukça düşük bir ihtimaldir, dolayısıyla endişe edilecek bir durum değildir.
  • Yan etki korkuları. Bazı insanlar ağrı kesicilerin yan etkilerinden korkmaktadırlar. Birçoğu uykulu olmaktan, aile ve arkadaşlarıyla yeteri kadar iletişim kuramamaktan, garip bir şekilde davranmaktan veya ilaçlara bağımlı olarak görünmekten çekinmektedirler. İnsanlar bazen hayatlarını kısaltabilecek morfin almakta çekingenlik gösterebilirler. Uygun bir doz uygulandığında ilaçların bu tür yan etkileri olduğunun herhangi bir kanıtı bulunmamaktadır. Ayrıca güçlü ağrı kesiciler ilk alındıklarında uyuşukluğa neden olabilmektedir, bu yan etki genellikle sabit bir doz ile alındıklarına geçmektedir.

Kanser tedavilerinin yan etkileri nelerdir, ve bunlarla ilgili neler yapılabilir ?

Her ağrı tedavisi yanında kendi yan etkilerine neden olabilektedir. Örneğin, radyasyon tedavileri cilt üzerinde yanıklık ve kızarıklıklara neden olabilmektedir. Ve vücudunuzun radyasyon uygulanan bölgesine bağlı olarak, radyason ishale, ağızda oluşabilen yaralara veya yorgunluk gibi diğer problemlere neden olabilmektedir. Kemoterapinin de mide bulantısı, yorgunluk, enfeksiyon ve saç kaybı gibi yen etkileri olabilmektedir, ancak tümörü küçültürse ağrının kesilmesinde oldukça etkilidir. Mide bulantısının giderilmesine yardımcı olmak için ilaçlar bulunmaktadır. Rahatlama teknikleri de bu durumda yardımcı olabilmektedir.

Kendi yan etkileri olan ağrı kesiciler alınmadan önce doktor tarafından mutlaka görülmelidir. Güçlü ağrı kesicilerin en yaygın yan etkilerinden bir tanesi de kabızlığa neden olmasıdır. Bu durum ise doktorunuz bağırsaklarınızın hareketlerini düzenleyecek, dışkı yumuşatıcı ve bağırsakları uyaran bir etkiye sahip bir ilaç reçetelendirebilir. Kabızlığı önlemek onu tedavi etmekten daha kolaydır, dolayısıyla güçlü ağrı kesici alan kişiler otomatik olarak bağırsak hareketlerini düzenleyen bir ilacı da almaları kabızlığın önlenmesinde bu kişilere yardımcı olacaktır. Güçlü ağrı kesicilerin bir diğer yan etkiside akıl karışıklığı, rehavet ve uykusuzluktur. Ancak vücudunuza sabit miktarda ilaç aldığınızda, yan etkiler genellikle düzelmektedir. Halüsünasyonlar ve davranış değişkilikleri çok yaygın durumlar değildir.

Daha az kuvvetli bir ağrı kesici ilacın daha fazla yan etkisi bulunabilmektedir, bundan dolayı bu ilaçları almadan önce doktorunza danışın. Örneğin , reçetesiz olarak verilen ağrı kesici ilaçların çoğunluğu böbreklerinize zarar veri, ülser olunmasına neden olur veya kan basıncının artmasına neden olabilmektedir. Bazı kan inceltici ilaçlarda aynı şekilde çok fazla alındıklarında karaciğer de hasarlara neden olabilmektedir.

Kanser ağrılarını doktorunuzla ne zaman paylaşmanız gerekir ve hangi noktalara değinmelisiniz ?

Oluşabilecek herhangi bir ağrıyı doktorunuz ile paylaşın. Hafif ağrılar geçiyorsa, bununla ilgili endişelenmeyin. Ancak hayatınızı etkiliyorsa veya kalıcı bir hal aldıysa, bunun doktorunuza belirtilmesi ve tedavi edilmesi gerekmektedir. Ağrıların tam anlamıyla geçirilebileceğini hiçkimse garanti edemez, ancak ağrıların çoğu azalabilir ve kendinizi daha rahat hissedebilirsiniz.

Ne kadar güçlü olursa olsun, nerede olursa olsun, ne kadar kötü olursa olsun, ne getirirse getirsin, neler iyi yaparsa yapsın ağrıları kontrol altında tutmanıza yardımcı olabilir. Ağrı değerlendirmesi ölçümü 0 ile 10 ölçeği doktorunuza ağrı planı yaparken yardımcı olabilmektedir (0 hiç ağrısı yok ve 10 un en kötü ağrıyı temsil etmektedir). Buna ek olarak, ağrıları azaltmak için ne zaman bir girişimde olabileceğinizi ve neler olabileceğine dikkat edin. İlaç aldığınızda, bundan dolayı herhangi bir hastalık etkisi hissediyormusunuz? Ağrı kesicilerin herhangi bir hastalık etkisini not alın. Ağrılarınızı bir masaj, sıcak veya soğuk kompresler veya diğer yöntemler azaltabiliyorsa, bunları not almak önemlidir.

Yeteri miktarda kanser ağrı tedavisini almayı sağlamak için ne gibi adımlar atabilirsiniz ?

Öncelikle ağrılarınız olduğunda doktorunuz ile veya sağlık bakım uzmanınız ile iletişime geçin. Daha sonra, siz ve doktorunuz bir ağrı yönetimi hedefleyin ve hedefe karşın tedavi planının başarısını da izleyin. Doktorunuz bir ağrı ölçümü ile ağrınızı kontrol altında tutmalıdır. Hedef sizin rahat olduğunuz bir ağrı aralığında olmalıdır. Bu hedefe ulaşamıyorsanız, doktorunuz ile iletişime geçin. İhtiyacınız olan cevapları elde edemezseniz, büyük bir kanser merkezi gibi bu konuda uzman bir tesisi önermesini isteyebilirsiniz. Tüm büyük kanser merkezlerinin ağrı yönteim programları bulunmaktadır. Birçok bölümü için, ağrı için ilaçlar ve tedaviler standart sigorta kapsamındadır.

Sağlıkveyaşam

19 Nisan 2014

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.