Lenfödem nedir? Ne zaman oluşur? Ne yapılmalıdır?

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Lenfödem nedir? Ne zaman oluşur? Ne yapılmalıdır?

Lenfödem, daha çok kolda şişkinlik şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Özellikle doku dışına sızan lenf sıvısı daha çok proteinden, lökositlerden ve akyuvarlardan zengin bir sıvıdır. Bunun doku dışına sızması ve bundan sonra da lenf kanallarına geçerek tekrar sistemik dolaşımının engellenmesinden ortaya çıkan bir durumdur. Daha çok gördüğümüz şey, genellikle meme kanserinde cerrahi tedaviden sonra karşımıza çıkan bir bulgudur. Cerrahi tedavinin şekli çok önemlidir. Radyoterapi de diğer önemli bir faktördür. Bunların hepsi lenf yollarındaki akımı engellediği için, kolda ödeme neden olabilmektedir. Burada cerrahinin şekli çok önemlidir. Özellikle aksilla diseksiyonu yapılan yani aksilladaki lenf nodlarının, koltuk altındaki lenf nodlarının tamamı veya önemli bir kısmı alındığı zaman lenf ödemi gelişme şansı daha yüksektir.

Yeni cerrahi yaklaşımlarında meme koruyucu yaklaşım ve sentinel lenf nodu dediğimiz bekçi lenf nodunun tanınması ve bundan sonra gerekli müdahalenin yapılması durumunda lenf ödem daha az sıklıkta görülmektedir. Lenf ödemin olmasını engellemede en önemli yöntem, başlangıçta cerrahi yaklaşımının iyi seçilmesidir. Lenf ödemi olan bireylerde daha çok kollarda şişkinlik ve ödem tarzında görülür ama yalnız kolda görülmesi şart değildir. Ayrıca göğüs duvarında, meme koruyucu yapılmışsa meme bölgesine bu bölgede de görülebilir. Lenf ödeminin olmasını engellemek için hastanın yapması gereken bir takım şeyler vardır. Öncelikle el hijyeni çok önemlidir. Elde çatlakların olmaması, cildin yumuşak olması gerekir. Bunun için koruyucu kremler kullanılabilir. Ufak kesiler olduysa antibiyotikli pomadlar sürülebilir. Bunun dışında herhangi bir şekilde egzersiz yaparken, basınç uygulayıcı egzersizlerden mümkün olduğu kadar kaçınmak ve ağır taşımamak gerekir. Kolda herhangi bir şekilde kızarıklık ve ateş durumunda aynı zamanda besin değeri zengin olan lenflerde mikroorganizmanın gelişme şansı çok yüksek olduğu için bu enfeksiyon belirtisi olur. Böyle bir durumda mutlaka doktora başvurmak gerekir. Bu bulgularla birlikte lokal ateşin ve kızarıklığın dışında, 38 derecenin üzerinde sistemik bir ateş çıktıysa bireyin mutlaka doktora gitmesi gerekir. Bireyin egzersizlere dikkat etmesi gerekir.

Kol ödemini engelleyici egzersizler vardır. Bunlar hekim ve fizyoterapist tarafından kişiye öğretilebilir. Ayrıca fazla kilodan kaçınılması gerekir. Kilo, meme kanserinde lenf ödemi bakımından hazırlayıcı bir faktör olarak karşımıza çıkar. Lenfödem tedavisinde en önemli şey, meme kanserinin başlangıçta önlenmesidir. Bunun dışında diğer yapılacak yaklaşımlar yani cerrahi yaklaşımlar ve ilaç tedavileri, lenfödem tedavisinde çok başarılı olmamaktadır. Tedavi olarak daha çok önerdiğimiz şeyler, öncelikle oluşmasını engellemek, bir takım kompresyon giysiler, spor yapılması, mümkün olduğu kadar kolun dinlendirmesidir. Mesela uzun uçak yolculuklarında koruyucu eldivenler, basınç eldivenleri giyilebilir. Bunlar lenf ödeminin oluşmasını engelleyici bir takım girişimlerdir. Başlangıçta iyi bir cerrahi yaklaşım, ileri yaşantıda ortaya çıkmaması için çok önemli bir faktördür. Çıkacağı zaman pek belli olmayabiliyor. İlk senelerde daha sık olarak görülebiliyor. Daha sonraki senelerde lenfödem ortaya çıkacak olursa, hastalığın koltuk altında tekrarı ve başka bir hastalığın oluşmasının habercisi olabilir. Böyle bir durumda aradan birkaç yıl sonra ortaya çıkmış lenfödemlerde de mutlaka doktora başvurulması ve bu konuda incelenmesi gerekir.

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.