Mantar zehirlenmelerine dikkat!

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Mantar zehirlenmelerine dikkat!

Özellikle yağışlı ilkbahar ve sonbahar aylarında toplanan yabani mantarların yenmesi ölümle sonuçlanan ciddi zehirlenmelere neden oluyor. Mantar tüketirken dikkat edilmesi gerekenleri ve mantar zehirlenmesi belirtilerini Doç. Dr. Salim Satar'a sorduk.

mantar-zehirlenmesi

Yeryüzünde yaklaşık 1,5 milyon mantar türü olduğu düşünülmekte ise de günümüze kadar bunların yalnızca 69 bini tanımlanabilmiş. Mantarlar doğrudan gıda olarak tüketildikleri gibi ekmek hamurunun kabartılması, şarap yapımı, halusinojenik amaçlı, tıbbi amaçlı ve hatta bazı türleri zehir olarak kullanılmıştır. Ülkemizde ise özellikle yağışlardan sonra nemli bölgelerde kolaylıkla yetişen mantarlar, lezzetli olmaları ve besinsel açıdan zengin olmaları nedeniyle halk tarafından sıklıkla gıda maddesi olarak tercih ediliyor.

Birçok yabani mantar doğadan toplanıp yenilebilir ve çoğunun kültür mantarlarından daha lezzetli olduğu söylenir. Fakat doğal yetişmiş mantarları toplayan kişi bu konuda uzman olmadığı takdirde maalesef zehirlenme ve ölümlerle karşılaşıyoruz. Çünkü bazı mantarların çok küçük bir miktarı bile insanı öldürecek kadar zehirlidir.

Zehirli mantarları zehirsizlerden ayırmak için genel geçer bir kural yok

Ülkemiz mantar florası açısından oldukça zengindir ve doğadan toplanan yenilebilen mantar türlerinin sayısı hiç de az değildir. Ekonomik değeri ve lezzetiyle tercih edilen Morchella (Kuzu Göbeği) mantarı bunlara iyi bir örnektir. Ancak zehirli ve yenilebilen mantar türlerinin bazılarını ayırt etmek son derece zor olduğu için yiyecek olarak kültür mantarlarının tercih edilmesi önerilir. Özellikle yağışlı geçen ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde ormanlık alanlar ve kırsaldan toplanan mantarların yenilmesi ölümle sonuçlanan ciddi zehirlenmelere neden oluyor.

zehirli-mantarlar

Yenebilen ve zehirli mantarlar yan yana yetişebilir. Bazı yenebilen ve zehirli türler birbirine o kadar benzer ki ancak bir mantar bilimci bunları ayırt edebilir. Zehirli mantarların tadı yenebilen mantarlardan farklı değildir. Etinin rengi, kokusu veya tadı ile bir mantarın zehirli olup olduğu anlaşılamaz. Zehirli mantarları salyangozların yemediği, ağaçlarda yetişen mantarların zehirsiz olduğu, mantarı yoğurtla yemenin zehirlenmeyi önlediği, zehirli mantarların iç kısmının koparılınca mavileştiği ve kurutulmuş mantarların zehirlemediği gibi bilgiler yanlıştır. Bu tür kulaktan duyma bilgilere güvenerek mantar yemek kesinlikle doğru değildir.

Mantar zehirlenmesinin belirtileri nelerdir?

Yaklaşık 100 kadar zehirli mantar türü olup bunların çoğunluğu hafif ve orta şiddetli gastrointestinal belirtilere (bulantı, kusma, ishal gibi) neden olur. Az sayıdaki tür ise şiddetli ve ölümcül tablolara yol açabilir. Mantarın türüne göre zehirlenme bulguları da farklılık gösterir. Ayrıca yenen mantarın miktarı, mevsim, mantarın yaşı, coğrafi bölgesi, hazırlanış şekli ve zehirlenen bireye göre de belirtiler değişebilir.

mantar-zehirlenmesi-belirtileri

Zehirli mantarın yenmesiyle bulguların ortaya çıkması arasında geçen zamana göre mantarları erken veya geç bulgu verenler olarak sınıflandırabiliriz. Eğer etkiler mantar yendikten sonra ilk 3 saat içinde ortaya çıkıyorsa erken mantar zehirlenmesi olarak adlandırılır ve genellikle daha iyi seyirlidir. Belirtiler mantar yenildikten 24 saat sonra ortaya çıkan zehirlenmeler ise geç mantar zehirlenmesi olarak sınıflandırılır.

Mantar zehirlenmelerinde erken tanı ve tedavi hayati önem taşır. Bu nedenle mantar zehirlenmesinden şüpheleniyorsanız mutlaka acil tıbbi yardım alın ve doktorunuza mantar yediğinizi belirtin. Zehirli ve ölümcül olabilen mantarlar ile yenilebilen mantarları birbirinden ayırt etmenin son derece zor olabileceğini unutmayın. Yabani mantarlar yalnızca bir mantar uzmanı tarafından toplandığında güvenle tüketilebilir. Bunun dışında yemek için kültür mantarlarını tercih edin.

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.