Melanoma

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Melanoma

Melanoma- Bu en tehlikeli cilt kanseri türünün semptomları ve tedavisi

Deri kanserinin en ciddi türü olan melanom, derinize rengini veren melanin pigmentini üreten hücrelerde (melanositler) oluşur. Melanom gözlerinizde ve nadir de olsa bağırsak gibi iç organlarda da oluşabilir.

Melanomun kesin nedeni bilinmemektedir. Ama güneş ışığındaki veya solaryumdaki ve yataktaki UV’ye maruz kalmak melanoma yakalanma riskinizi artırır. UV’ye maruz kalmayı limitlerseniz melanom riskini azaltmaya yardım edebilirsiniz.

Melanom riski 40 yaşın altındaki insanlarda, özellikle kadınlarda artıyor gibi görünüyor. Deri kanserinin uyarıcı belirtilerini biliyor olmak kanserli değişimlerin fark edilmesine ve kanser yayılmadan tedavi edilmesine yardımcı olabilir. Eğer erken aşamada teşhis edilirse, melanom başarıyla tedavi edilebilir.

Belirtileri

Melanomlar vücdunuzun her yerinde çıkabilir. Genellikle vücudunuzun güneşe maruz kalan sırt, bacaklar, kollar ve yüz gibi bölgelerinde oluşur. Melanomlar ayrıca vücudun hiç güneş görmeyen ayak tabanı, avuç içi ve tırnak etleri gibi yerlerinde de oluşabilir. Bu gizli melanomlar daha çok koyu tenli insanlarda görülür.

Sıklıkla görülen ilk melanom bulgu ve semptomları şunlardır:

  • Var olan bir bende değişim
  • Derinizde tuhaf görünümlü ya da pigmentli bir kütlenin oluşumu

Melanomlar her zaman bir leke olarak başlamayabilir. Normal görünümlü deride de oluşabilir.

Normal benler Normal benler genellikle ten rengi, kahverengi veya siyah gibi tek düze bir renkte olmakta ve beni çevresindeki ciltten ayıran kesin sınırlara sahiptir. Oval ya da yuvarlak biçimli ve çapı genellikle 6 milimetreden daha küçüktür — bir kalem arkası silgisinin çapı kadar.

Çoğu insanın 10 ile 45 beni vardır. Benler zaman içerisinde görünümlerini değiştirseler bile çoğu 40 yaşına kadar gelişir — hatta bazıları yaş ilerledikçe kaybolabilir.

Melanom belirtisi olabilecek sıradışı benler Melanom ya da diğer cilt kanserlerinin belirtileri olabilecek sıradışı benlerin karakteristiklerini tanımlarken sizi yardımcı olması için A-B-C-D-E harflerini referans alın:

  • A simetrik şekil için. Düzenli bir şekli olmayan benleri inceleyin, birbirinden çok farklı iki yarım gibi.
  • B düzensiz sınırlar. Düzensiz, çentikli ya da fistolu kenarları olan benleri inceleyin — melanom karakteristikleri.
  • C renkteki değişimler için. Çok renkli ya da eşit renk dağılımına sahip olmayan oluşumları inceleyin.
  • D çap için. Bir bendeki 6 milimetreden daha büyük yeni bir oluşumu inceleyin.
  • E gelişim için. Zaman içindeki değişimleri inceleyin, gitgide büyüyen ya da renk ve şekil değiştiren bir ben gibi. Benler aynı zamanda kaşınma ve kanama gibi yeni belirtiler de gösterebilir.

Bendeki diğer şüpheli değişimler şunlardır:

  • Pullanma
  • Kaşınma
  • Pigmentlerin benden etrafındaki deriye yayılması
  • Akıntı ve kanama

Kanserli (kötücül) benlerin görünümleri çok değişiklik göstermektedir. Bazıları aşağıdaki listedeki tüm değişiklikleri gösterebilirken diğerleri sadece bir veya iki sıra dışı karakteristiğe sahip olabilir.

Gizli melanomlar Melanomlar aynı zamanda vücudunuzun ayak parmak araları, avuç içi, ayak tabanı, kafa derisi ve genital bölgeler gibi hiç güneş almayan bölgelerinde de oluşabilir. Bunlar çoğu insanın bakmayı akıl edemediği bölgelerde oluştuğu için bazen gizli melanom diye tabir edilir. Koyu tenli bir kişide bir melanom oluşuyorsa bu büyük ihtimalle gizli bir bölgededir.

Gizli melanomlar şunları kapsar:

  • Tırnak altındaki melanom. Tırnak altı melanomu nadir görülen bir cinstir ve ayak ve eli de etkileyebilir. Siyahlarda ya da koyu deri pigmentlerine sahip diğer insanlarda daha sık rastlanır. Tırnak altı melanomunun ilk bulguları genellikle morlukla karıştırılan, kahverengi ya da siyah bir renk bozukluğudur.
  • Ağızdaki, sindirim sistemindeki, üreme sistemindeki ya da vajinadaki melanom. Mukozal melanom burun, ağız, boğaz, anüs, rahim kanalı ve vajinayı içerden kaplayan mukoz zarında oluşur. Mukozal melanomlar çok daha sık rastlanan diğer durumlarla karıştırıldıkları için fark edilmeleri zordur.
  • Gözdeki melanom. Göz melanomu ya da oküler melanom, üveada oluşur — göz akının (sklera) arkasında kalan tabaka. Göz melanomu görmede değişime neden olabilir ve bir göz muayenesi sırasında tanımlanabilir.

Ne zaman doktora gitmelisiniz Eğer sıra dışı bir cilt değişimi gözlemlerseniz derhal doktorunuza başvurunuz.

Nedenleri

Melanom derinize renk veren melanin üretici hücrelerde (melanositler) bir terslik olduğunda meydana gelir. Normalde deri hücreleri kontrollü ve sıralı bir şekilde gelişir — sağlıklı yeni hücreler yaşlanmış olanları deri yüzeyine doğru iterek ölmelerini ve düşmelerini sağlar. Ama bazı hücrelerde DNA hasarı oluştuğunda yeni hücreler kontrolsüz bir şekilde büyümeye ve kanserli bir hücre yığını oluşturmaya başlarlar.

Deri hücrelerindeki DNA'ya neyin zarar verdiği ve bunun nasıl melanoma dönüştüğü tam olarak bilinmemektedir. Bir olasılık çevresel ve genetik faktörleri de kapsayan faktörlerin birleşmesinden melanomun doğduğudur. Doktorlar hala güneşten, bronzlaşma lambaları ve yataklarından gelen ultraviyole (UV) radyasyonuna fazla maruz kalmanın melanoma yol açtığını düşünmektedir.

UV ışınları tüm melanomlara sebep değildir, özellikle de vücudun güneş ışığı almayan bölgelerinde oluşanlara. Bu başka faktörlerin de melanoma yol açabileceğini göstermektedir.

Tedavi ve ilaçlar

Sizin için en uygun tedavi kanserinizin evresi, yaşınız, genel sağlık durumunuz ve kişisel tercihlerinize bağlıdır.

Erken evredeki melanomu iyileştirmek Erken evrelerdeki melanomu iyileştirmek genel olarak melanomun ameliyatla alınmasını kapsar. Çok ince bir melanom biyopsi sırasında tamamen çıkarılmış olabilir ve başka bir tedaviye ihtiyaç gerektirmeyebilir. Öte yandan cerrahınız kanserle birlikte etrafındaki bir miktar normal deri ve deri altından bir miktar doku tabakasını da beraberinde çıkarır. Erken evrelerde melanomu olan insanlarda bu gerekli olan tek tedavi şekli olabilir.

Derinin ötesine yayılmış melanomları iyileştirmek Eğer melanom derinin ötesine yayılmışsa tedavi seçenekleri şunları kapsayabilir:

  • Etkilenmiş lenf düğümlerini çıkarma ameliyatı. Eğer melanom etraftaki lenf düğümlerine yayılmışsa cerrahınız bu etkilenmiş düğümleri çıkarabilir. Ameliyat öncesinde ve sonrasında ek tedaviler önerilebilir.
  • Kemoterapi. Kemoterapi kanser hücrelerini yok etmek için ilaçlardan faydalanır. Kemoterapi dama içinden , hap şeklinde ya da tüm vücudunuza yayılsın diye her iki şekilde birden verilebilir. Ya da bazen izole kol perfüzyonu denilen bir işlemle kolunuz veya bacağınızdaki bir damar aracılığıyla da verilebilir. Bu işlem sırasında kolunuzdaki ya da bacağınızdaki kanın kısa süreliğine vücudun başka bölgelerine ilerlemesinin önü kesilir ki kemoterapi ilaçları doğrudan melanomun bulunduğu bölgeye ilerlesin ve vücudun diğer bölgelerini etkilemesin.
  • Radyasyon tedavisi. Bu tedavi kanser hücrelerini öldürmek için X-ışınları gibi yüksek enerjili ışın demetleri kullanır. Bazen diğer organlara yayılmış olan melanomun semptomlarının hafifletilmesinde kullanılır. Bitkinlik radyasyon tedavisinin genel bir yan etkisidir ama vücut enerjiniz tedavi bittikten sonra genellikle eski haline geri döner.
  • Biyolojik tedavi. Biyolojik tedavi bağışıklık sisteminizi güçlendirerek vücudunuzun kanserle savaşmasına yardımcı olur. Bu tedavi vücutta ya da laboratuvar ortamında üretilen maddeleri kullanarak yapılır. Biyolojik tedavi interferon ve interlökin-2 gibi melanomları iyileştirmek için kullanılır. Bu tedavinin yan etkileri griptekilere benzer ve soğuk algınlığı, bitkinlik, ateş, baş ve kas ağrılarından ibarettir. Ipilimumab melanomla mücadelede bağışıklık sisteminizi kullanan bir başka ilaçtır. Ipilimumab orijinal konumunun ötesine de yayılmış olan ileri düzey melanomları tedavi etmede kullanılır.
  • Hedeflenmiş tedavi. Hedeflenmiş tedavi kanser hücrelerindeki özel zayıflıkları hedef alan ilaç tedavilerini kapsamaktadır. Vemurafenib ameliyatla iyileştirilemeyen ve vücuda yayılmış olan ileri düzey melanomları iyileştirmede onaylanmış bir hedeflenmiş tedavi yöntemidir. Vemurafenib sadece belirli bir genetik mutasyona sahip melanomları iyileştirebilmektedir. Melanomunuzdan alınan hücre örnekleri incelenerek bu tedavi yönteminin sizin için uygun olup olmadığına bakılabilir.

Deneysel melanom tedavileri Klinik çalışmalar melanom için yeni tedavi araştırmalarını kapsar. Doktorlar tedavinin güvenilir ve etkili olduğunu belirlemek için klinik çalışmalardan faydalanır. Klinik çalışmalarda yer alan insanlar yeni gelişen tedavileri deneme şansına sahiptir ama iyileşme garantisi yoktur. Ve bazen potansiyel yan etkilerin olduğu bilinmelidir.

Klinik çalışmalarda araştırılan bazı melanom tedavileri şunları kapsamaktadır:

  • Yeni tedavi birleşimleri. Araştırmacılar yeni tedavileri birleştirmenin melanom tedavisinin etkisini arttırıp arttırmayacağını test etmektedir. Şu ana kadar kemoterapi, biyolojik tedavi, hedeflenmiş tedavi ve radyasyonun farklı birleşimleri önerilmiştir. Buna rağmen tedavileri birleştirmenin şiddetli yan etkileri olma ihtimali daha yüksektir.
  • Yeni hedeflenmiş tedaviler. Araştırmacılar ileri düzey melanomu olan hastalarda yeni hedeflenmiş tedavi yöntemleri denemektedir. Şu ana kadar melanomun kan damarlarına saldırmasını engelleyecek hedeflenmiş ilaçlar bazı başarılar göstermiştir. Kan damarları melanoma besin taşımakta ve melanomun vücuda yayılmasını sağlamaktadır. Bu işleyişi durduran bir ilaç melanomun küçük ve bölgesel kalmasını sağlayabilir.
  • Aşı tedavisi. Kanser tedavisinde kullanılan aşılar hastalıkların tedavisinde kullanılanlardan farklıdır. Melanom tedavisinde kullanılan aşı bağışıklık sisteminin ilgisini çekmek için değiştirilmiş kanser hücrelerinin enjeksiyonundan faydalanır.

Korunma

Melanom hakkında belki de en iyi haber cilt kanserinin birçok çeşidinin şu aşağıdaki kısıtlamaları uygulayarak engellenebileceğidir:

  • Gün ortasında güneşten korunun. Işınlarının en güçlü olduğu zamanda güneşten korunun. Çoğu yer için bu zaman dilimi sabah 10 akşam 4 arasıdır. Bu zaman diliminde güneş ışınlarını şiddeti en yüksek olduğundan açık hava aktivitelerinizi bu saatlerin dışında yapmaya çalışın, kışın ve hatta bulutlu havalarda bile. Yıl boyunca UV radyasyonuna maruz kalırsınız ve bulutlar çok az bir koruma sağlar.
  • Yıl boyunca güneş kremi kullanın. En az 15 faktörlük geniş spektrumlu bir güneş kremi kullanın. Güneş kremini bolca sürün ve her iki saate bir tekrar uygulayın — hatta yüzüyor veya terliyorsanız daha sık aralıklarla. Dudaklarınız, kulağınızın tepesi ve elinizin arkasıyla boynunuz da dahil olmak üzere derinizin güneşe maruz kalan her yerine uygulayın.
  • Koruyucu kıyafetler giyinin. Güneş kremleri UV ışınlarında tam koruma sağlamaz bu yüzden kol ve bacaklarınızı örten sıkı dokunmuş kıyafetler ve bir kep veya güneş siperliğinden daha iyi bir koruma sağlayacak geniş kenarlı bir şapka giyinin. Bazı firmalar aynı zamanda ışıktan koruyan kıyafetler satmaktadır. Dermatoloğunuz size uygun bir marka önerebilir. Güneş gözlüklerini unutmayın. Her iki UV radyasyonunu da engelleyen çeşitlerini arayın — UVA ve UVB ışınları.
  • Solaryum yataklarından sakının. Solaryum yatakları cilt kanseri riskini arttıran UV radyasyonu yaymaktadır.
  • Cildinizi tanıyın böylece değişimleri fark edebilirsiniz. Cildinizi muayene edin böylece normalde nasıl görüneceğini hakkında bilginiz olur. Bu yolla herhangi bir değişimi daha kolay fark edebilirsiniz. Aynaların yardımıyla yüzünüzü, boynunuzu, kulaklarınızı ve kafa derinizi kontrol ediniz. Göğüs ve gövdenizi ve kollarınız ve bacaklarınızın üst ve alt bölgelerini muayene ediniz. Tabanları ve parmak araları da dahil olmak üzere ayaklarınızı ve bacaklarınızın ön ve arkasını muayene ediniz. Kaba etinizin arasında kalan genital bölgelerinizi de kontrol ediniz. Eğer sıra dışı bir şey gözünüze çarparsa bir sonraki randevunuzda doktorunuz gösteriniz.

Sağlıkveyaşam

25 Nisan 2014

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.