Obstrüktif uyku apnesi

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Obstrüktif uyku apnesi

Obstrüktif uyku apnesi- Bu uyku ve solunum bozukluğunun semptomları ve tedavisi

Tıkayıcı uyku apnesi potansiyel olarak ciddi, uykunuz sırasında nefesinizin kesilip geri geldiği bir uyku bozukluğudur.

Uyku apnesinin birçok farklı çeşidi vardır ancak en yaygın türü, boğaz kaslarınızın uyku sırasında aralıklı olarak gevşemesi ve hava yollarınızı tıkamasıyla oluşan tıkayıcı uyku apnesidir. Tıkayıcı uyku apnesinin en belirgin işareti horlamadır.

Tıkayıcı uyku apnesi, yaygın olarak orta yaşlı veya yaşlı yetişkinleri ve kilolu insanları etkilese de, herkeste gelişebilir.

Tıkayıcı uyku apnesi tedavisi hava yollarınızı açık tutacak bir araç kullanımını veya uyurken çenenizi önde tutacak bir ağız aparatı kullanımını içerebilir. Bazı insanlar burun, ağız veya boğaz yapılarını değiştirmek için ameliyat olabilmektedir.

Belirtileri

Tıkayıcıuyku apnesi bulgu ve semptomları şunlardır:

  • Gündüz aşırı uyku hali
  • Gürültülü horlama
  • Uyku sırasında gözlemlenen nefes kesilmeleri
  • Nefes yetmezliği eşliğinde ani uyanmalar
  • Kuru ağız ve boğaz ağrısıyla uyanmak
  • Göğüs ağrısıyla uyanmak
  • Sabah baş ağrısı
  • Gün boyunca konsantrasyon eksikliği
  • Depresyon ve asabiyet gibi ruh halinde değişiklikler yaşamak
  • Uyuma zorluğu çekmek (uykusuzluk)
  • Yüksek kan basıncına sahip olmak

Ne zaman doktora gitmelisiniz Aşağıdakileri yaşıyor ya da partneriniz gözlemlediyse bir sağlık uzmanına danışın:

  • Sizin veya başkalarının uykusunu bölecek kadar gürültülü horlamak
  • Sizi uykudan uyandıran nefes güçlüğü
  • Uyku sırasında nefesinizde aralıklı olarak kesilmeler
  • Çalışırken, televizyon izlerken ve hatta araç kullanırken uyuyakalmanıza neden olabilecek yoğun gün içi uyuklamaları

Çoğu insan horlamayı olası bir ciddi sorunun belirtisi olarak görmez ve horlayan her insan da tıkayıcı uyku apnesi olmaz. Yine de eğer gürültülü bir biçimde özellikle de sessizlik içinde geçen periyotlarla bölünen horlamanız varsa doktorunuzla mutlaka görüşünüz.

Tıkayıcıuykuapnesinde horlamanız genellikle sırtüstü yattığınızda en gürültülü halini alır ve yan döndüğünüzde kesilir.

Sizi kronik olarak bitkin, uykulu veya asabi yapan uyku sorunlarınızla ilgili doktorunuzla görüşün. Yoğun gün içi uyuklamaları narkolepsi gibi başka bir rahatsızlığın da belirtisi olabilir.

Nedenleri

Tıkayıcı uyku apnesi boğazınızın arkasındaki kasların normal nefes almanız için gereğinden fazla gevşemesiyle ortaya çıkar. Bu kaslar yumuşak damak, küçükdil — yumuşak damaktan sallanan üçgen şeklinde bir doku parçası, bademcikler ve dili desteklemektedir.

Kaslar gevşediğinde nefes aldığınız zaman solunum yolu daralarak ya da kapanarak nefes almanızın 10 ile 20 saniye boyunca yetersiz kalmasına neden olur. Bu vücudunuzdaki oksijen seviyesini düşürür. Beyin bu nefes zorlanmasını algılar ve solunum yolunuzu tekrar açmanız için sizi kısa süreliğine uykunuzdan uyanmaya zorlar. Bu uyanma genellikle hatırlamayacağınız kadar kısa sürelidir.

Kendini bir iki derin nefesle çabucak düzelten kısa bir nefes darlığında uyanabilirisiniz. Burundan soluma, boğulma veya nefes darlığı sesi çıkarabilirsiniz.

Bu gece boyunca kendini saat başı 5 ile 30 kez tekrarlayabilir. Bu bölünmeler istenilen derin ve dinlendirici uyku evrelerine ulaşmanızı engeller ve uyanık kaldığınız saatlerde uykulu hissetmenize neden olur.

Tıkayıcı uyku apnesi olan insanlar uykularının bölündüğünün farkına varamayabilir. Gerçekte bu tip uyku apnesi olan çoğu insan gece boyunca iyi uyuduklarını zannederler.

Tedavi ve ilaçlar

Yaşamtarzı değişiklikleri Hafif Tıkayıcı uyku apnesi vakalarında doktorunuz yaşam tarzınızda değişiklikler yapmanızı önerebilir:

  • Fazla kiloluysanız kilo veriniz.
  • Düzenli egzersiz yapınız.
  • Makul düzeyde alkol alınız ve yatmadan bir kaç saat öncesinde alkol almayı bırakınız.
  • Sigarayı bırakınız.
  • Nazal dekonjestan kullanınız.
  • Sırtüstü yatmayınız.

Eğer bunlar uykunuzu daha kaliteli bir hale getirmiyorsa veya apneniz makulden şiddetliye doğru seğiriyorsa doktorunuz başka tedavi yöntemlerini önerecektir. Belirli cihazlar bloke olmuş bir solunum yolunun açılmasına yardımcı olabilir. Diğer durumlarda ameliyat gerekebilir.

Terapiler

  • Pozitif solunum basıncı. Eğer Tıkayıcıuyku apneniz varsa pozitif solunum basıncından faydalanabilirsiniz. Bu tedavide siz uyurken burnunuzun içine ya da burnunuz veya ağzınızın üzerine yerleştirilen bir makina hava basıncı iletir.

Pozitif solunum basıncı uyku sırasında meydana gelen solunum olaylarının sayısını azaltarak gün içinde uykulu olma halini azaltır ve yaşam kalitenizi yükseltir.

En yaygın türü sürekli pozitif solunum basıncı ya da CPAP (SEE-pap) tır. Bu tedavide solunan havanın basıncı devamlı sabit ve üst solunum yolarınızı açık tutmaya yetecek olmasına rağmen çevredeki havanın basıncından daha yüksektir. Bu hava basıncı Tıkayıcıuyku apnesini ve horlamayı engeller.

CPAP Tıkayıcıuyku apnesinin tedavisinde kullanılan en yaygın ve en başarılı yöntem olmasına rağmen bazıları yüze takılan maskeyi hantal, konforsuz ve gürültülü bulmaktadır. Yine de yeni makinalar eskilere nispeten daha küçük ve daha az ses çıkarmaktadır.

Yine birkaç uygulamayla birlikte çoğu kişi maskeyi konforlu ve tam oturması için ayarlamayı öğrenebilmektedir. Uygun maskeyi bulabilmek için değişik tiplerini deneme ihtiyacı duyabilirsiniz. Burun maskeleri, burun yastıkları ve yüz maskeleri gibi bir çok çeşidi bulunmaktadır.

Eğer basıncı tolere etmekte güçlük yaşıyorsanız bazı makinalar konforlu olması için ayarlanabilir basınç fonksiyonları taşımaktadır. Ayrıca CPAP sisteminizle birlikte bir nemlendirici kullanmanında faydası olabilir.

CPAP devamlı (sabit) bir basınçta ta değişken (ototitrasyon) bir basınçta ta uygulanabilir. Sabit CPAP'ta basınç değişmeden kalır. OtotitrasyonCPAP'ta eğer cihaz yüksek solunum direnci algılarsa basınç seviyeleri otomatik olarak ayarlanır.

Çift seviyeli pozitif solunum basıncı (BPAP), bir başka pozitif solunum basıncı türüdür ve nefes aldığınızda önceden ayarlanmış bir hava basıncı iletirken nefes verilirken değişik miktarda hava basıncı iletir.

CPAP daha yaygın olarak kullanılmaktadır çünkü Tıkayıcıuyku apnesi için daha iyi araştırılmıştır ve tedavide daha iyi sonuçlar sunmaktadır. Yine de sabit CPAP için tolerans gösteremeyen kişiler BPAP ya da ototitrasyonCPAP'ı deneyebilirler.

Eğer sorunlarınız varsa pozitif solunum basıncı makinanızı kullanmayı bırakmayınız. Daha rahat kullanımını sağlamak için ne gibi ayarlamalar yapabileceğiniz konusunda doktorunuza başvurunuz. Ek olarak tedaviye rağmen horlamanız kesilmediyse, yeniden horlamaya başladıysanız veya kilonuzda değişiklik olduysa doktorunuzla görüşünüz.

  • Ağızlık (oral cihaz). Pozitif solunum basıncı genellikle etkili bir tedavi olmasına rağmen hafif veya makul düzeyde Tıkayıcıuyku apnesi olan insanlar için oral aparatlar birer alternatif olabilir. Bu cihazlar uyku sersemliğinizi azaltıp yaşam kalitenizi yükseltebilir.

Bu cihazlar boğazınızı açık tutmak üzere tasarlanmıştır. Bazı cihazlar solunum yolunuzu çenenizi öne getirerek açık tutmaktadır ki bu da horlamanızın ve Tıkayıcıuyku apnenizin hafiflemesini sağlar. Diğer cihazlar ise dilinizi farklı bir konumda tutarak işlev görür.

Eğer siz ve doktorunuz bu seçeneği denemek isterseniz, uyum sağlaması ve akabindeki terapi için dental uyku tedavisi aparatlarında uzmanlaşmış bir diş hekimine görünmeniz gerekebilir.

Birçok cihaz bulunmaktadır. Başarı için yakından gözlem gerekmektedir.

  • İlaç tedavileri. Eğer tedavinizden sonra hala gün içinde uyku sersemliği yaşıyorsanız, doktorunuz uyku sersemliğini azaltması için ilaçlar yazabilir.

Ameliyat veya diğer prosedürler Tıkayıcıuyku apnesi için ameliyatın amacı uyku sırasındaki üst solunum yolu blokajlarını ortadan kaldırmaktır. Ameliyat diğer terapiler etkili ya da sizin için uygun yöntemler olmadığında bir seçenek olarak değerlendirilir. Ameliyat seçenekleri şunlardır:

  • Dokunun ameliyatla çıkarılması. Uluvopalatofaringoplasti (UPPP) doktorun ağzınızın arka kısmından ya da boğazınızın üst kısmından dokuyu çıkardığı bir prosedürdür. Genellikle bademcik ve lenf bezlerinizde beraberinde çıkarılır.

UPPP genellikle bir hastanede uygulanır ve genel anestezi gerektirir.

Doktorlar horlama tedavisi için boğazınızın arkasındaki dokuyu bazen lazer yardımıyla (lazer destekli uvulopalatoplasti) bazen de radyofrekansı enerjisiyle (radyofrekanslıablasyon) çıkarır. Bu işlemler Tıkayıcıuykuapnesini iyileştirmezler ama horlamayı azaltabilirler.

  • Çene ameliyatı. Maksillomandibuler ilerletme denilen bu işlemde, çenenizin üst ve alt bölümleri diğer yüz kemiklerinizden ayrı olarak öne doğru çıkartılır. Bu dil ve üst damağın arkasında kalan alanı genişleterek blokajların olma ihtimalini düşürür.

Bu işlem genel olarak bir oral cerrah ve muhtemelen bir ortodontist gerektirir. Komplikasyonlar ağızda hissizlik, kanama, enfeksiyon veya temporomandibular eklem sorunlarını kapsamaktadır.

  • Ameliyatla boynun açılması. Bu türden bir cerrahi müdahaleye diğer tedaviler işe yaramadıysa ve çok şiddetli, hayati tehlike taşıyan Tıkayıcıuyku apneniz varsa ihtiyaç duyarsınız.

Trakeostomi denilen bu işlemde, cerrahınız boynunuzu açarak içinden nefes alacağınız metal ya da plastik bir boru yerleştirir. Hava ciğerlerinize boğazınızdaki tıkalı hava kanalını pas geçerek dolar ve boşalır.

  • Implantlar. Sütun işlemi en az girişimsel olan tedavidir ve yumuşak damağa üç adet küçük polyester çubuk yerleştirilmesiyle yapılır. Bu ilaveler yumuşak damağın dokusunu sertleştirip destekleyerek üst solunumun kapanmasını ve horlamayı engeller. Bu tedavi sadece hafifTıkayıcıuyku apnesi olan insanlar için önerilmektedir.

Diğer ameliyat türleri solunum yollarını temizleyip genişleterek horlama ve uyku apnelerinin azaltılmasına yardımcı olur. Bunlar:

  • Poliplerin çıkarılması veya burun delikleri arasındaki çarpık bölümlerin (sapmış burun duvarı) düzeltilmesi için yapılan burun ameliyatı (deviatednasalseptum)
  • Büyümüş bademcik veya lenf bezlerinin çıkarılması için yapılan ameliyat

Yaşam tarzı ve evde bakım

Çoğu vakada kendi kendine bakım Tıkayıcıuyku apnesinin üstesinden gelmek için en iyi ve uygun yoldur. Şu önerileri uygulayın:

  • Kilo verin. Eğer aşırı kilolu veya obezseniz fazla kilolarınızdan birazını vermek bile solunum yollarınızdaki tıkanmaları rahatlatabilir. Kilo vermek ayrıca sağlığınızı iyiye götürüp yaşam kalitenizi yükselterek gün içindeki uyku sersemliğinizin azalmasını sağlayabilir.
  • Egzersiz yapın. Aerobik egzersiz ya da kas çalışması gibi egzersizler durumunuzun iyiye gitmesini sağlayabilir. Haftada 150 dakika egzersiz yapmayı hedefleyin ve genelde haftanın 4 veya daha fazla günü egzersiz yapın.
  • Alkolden ve yatıştırıcı ve uyku hapları gibi ilaçlardan uzak durun. Alkol Tıkayıcıuyku apnenizin ve uyku sersemliğinizin kötüye gitmesine ve kilo almanıza neden olabilir. Belirli ilaçlar da uykunuzun daha da kötü hale gelmesine neden olabilir.
  • Sırtüstü yerine yan ya da yüzükoyun yatın. Sırtüstü yatmanız dilinizin yumuşak damağınızın boğazınızın gerisine kaymasına ve solunum yolunuzu bloke etmesine neden olabilir. Sırtüstü yatmanızı engellemek için pijamanızın üst parçasının sırt kısmına bir tenis topu dikmeyi deneyin.
  • Uyurken burun kanallarınızı açık tutmaya özen gösterin. Eğer tıkanmanız varsa burun kanallarınızı açmaya yardımcı olması için salin bir burun spreyi kullanınız. Nazal dekonjestan ya da antihistaminlerin kullanımı hakkında doktorunuza başvurunuz çünkü bazı ilaçlar sadece kısa bir dönem için kullanılmak üzere önerilmektedir.

Sağlıkveyaşam

20 Nisan 2014

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.