​Ostomi Nedir? Neden Kaynaklanır?

Ostomi Yunanca bir kelime olup içi boş olan organın vücut yüzeyine ağızlaştırılmasıyla ortaya çıkmış bir rahatsızlıktır.

Ostomi yaşam kalitesini önemli derecede düşüren bir rahatsızlıktır. Ostomi hastalığı bulunan kişilerin özel bir bakıma ihtiyaç duyduğu unutulmamalıdır. Ostomi Yunanca bir kelime olup içi boş olan organın vücut yüzeyine ağızlaştırılmasıyla ortaya çıkmış bir rahatsızlıktır. Üriner sistemde meydana gelen kanserler, inflamatuar bağırsak hastalıkları, gastrointestinal sisteme ilişkin kanserler, doğumsal bağırsak hastalıkları, bağırsak tıkanıkları ve travmalar nedeniyle ostomi oluşturulur. Ameliyat yöntemi kullanılarak bağırsağın veya üreterin bir kısmı abdominal duvar kullanılarak ağızlaştırılır ve açıklık meydana getirilir. Bu açıklık sayesinde hem idrar hem de dışkı dışarıya çıkmaktadır. Hastanın karın duvarı üzerinde bulunan tomurcuk şekline benzeyen bağırsak bölümüne ostomi adı verilmektedir. Ostomiler her yaş grubunda rahatlıkla açılabilmektedir. Açıklıklar geçici veya kalıcı olabilmektedir.

Ostomi Riskini Arttıran Faktörler Nelerdir?

Ostomi riskini arttıran bazı faktörler bulunmaktadır. Ostomi riskini arttıran faktörler şu şekildedir:

  • Ailede kalın bağırsak kanseri geçiren kişilerin bulunması
  • 50 yaş ve üzerinde olmak
  • Kolonda poliplerin bulunması
  • Kişinin daha önce yumurtalık kanseri, rahim kanseri veya kalın bağırsak kanseri geçirmiş olması
  • Crohn hastalığı veya ülseratif kolit hastalığı gibi kronik iltihabi bir bağırsak hastalığının bulunması

Ostomiye Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Ağızdan alınan besinler sindirildikten sonra yararlı besinler emilmekte ve kana karışmaktadır. Bu işlem esnasında artan gıda artıkları kalın bağırsağa geçiş yapmaktadır. Makat yolu üzerinden vücut dışına atılan gıda artıkları vücuttan tamamen atılmaktadır. Ancak bazı durumlarda karın içinde yer alan bağırsakları ağızlaştırmak gerekebilir. İnce bağırsak karın cildine ağızlaştırılırsa buna ileostomi adı verilmektedir. Kalın bağırsak cilde ağızlaştırılırsa buna kolostomi adı verilmektedir. İleostomi ve kolostomi durumunun birlikte meydana gelmesi halinde sindirimden geri kalan gıda artıkları karın cildi üzerinden ağız yoluyla dışarı atılmaktadır. Ostomi ile yapıştırılan bir torba sayesinde tüm gıda artıkları toplanmaktadır. Hem ileostomili hem de kolostomili hastaların bağırsak hareketlerini gerçekleştirmeleri mümkün değildir. Cilde ağızlaştırılan bölüm üzerinden hastanın kontrolü olmadan devamlı dışkı çıkışı sağlanabilmektedir. Ostomisi bulunan hastalar dışkılarını toplamak için kullanıp atılan torba kullanmaktadır. Ostominin karın cildine açıldığı yerin durumuna göre dışkının içeriği de farklılıklar göstermektedir. Ostominin anüsten uzak olması halinde dışkı sulu bir şekilde gelecektir. Ancak kalın bağırsağın sol tarafında meydana gelen ostomilerde dışkı katı bir özelliğe sahiptir. İnce ve kalın bağırsak üzerinden açılan bölümde dışkı sıvı olarak gelmektedir.

Ostomilerin Özellikleri

Ostomiler geçici veya kalıcı bir özelliğe sahiptir. Hastalık bölgesinin dışkıyla temas etmesini önlemek için geçici ostomi açılmaktadır. Geçici ostomiler bağırsak çıkartmadan dahi kapatılabilmektedir. Bu işlemden sonra bağırsak eski işlevini yapabilir. Ancak mevcut hastalık sebebiyle normal dışkı kontrol mekanizması bozuluyorsa hastalar için kalıcı ostomi kullanımı gerekebilir.Makatın dışkı kontrolünü kaslar sağlar. Ancak kasların işlevi bozulduysa kalıcı ostomiye ihtiyaç duyulmaktadır.

İleostomi Nedir?

İnce bağırsak bir ameliyatla karın ön duvarına ağızlaştırılırsa buna ileostomi adı verilmektedir. İleostomi sayesinde bağırsağın içerisinde bulunan dışkı karın cildinde yer alan torbaya boşalmaktadır. İnce bağırsakta yer alan gıda artığı normal şartlarda kalın bağırsağa geçmektedir. Kalın bağırsağa gelen gıda artığı ise makat üzerinden dışarıya atılmaktadır. İleostomi yönteminde gıda artığı karın duvarına yapıştırılan torba yardımıyla dışarıya boşaltılmaktadır. İleostomi karnın sağ alt kısmında çalışmaktadır. Ancak farklı nedenlere bağlı olarak kalın bağırsak ameliyatlarında bağırsağın devre dışı bırakıldığı veya tamamen alındığı hallerde de ileostomi açılabilmektedir. İleostomiler açılış amaçlarına uygun olarak geçici veya devamlı olabilmektedir. İnce bağırsağın içeriği sıvıdır. Bu nedenle ince bağırsak içerisindeki artıklar ileostomi torbasına ulaştığında sıvı halde bulunmaktadır. Sıvı haldeki torbanın birkaç günde bir değiştirilmesi çok önemlidir.

Kolostomi Nedir?

Kalın bağırsak bir ameliyat yöntemi sayesinde karnın ön duvarına ağızlaştırılır. Bu sayede bağırsağın içerisindekiler karın cildine yapıştırılan torbaya boşalmaktadır. Normal şartlarda kalın bağırsakta bulunan dışkı makat yolu üzerinden dışarıya atılmaktadır. Ancak kolostomi yönteminde gıda artıkları karın duvarına yapıştırılan bir torba yardımıyla dışarıya boşaltılmaktadır. Kolostomi de ostomi genel olarak karnın sol alt kısmına açılmaktadır. Kolostomi adlandırmaları kalın bağırsağın hangi bölgesin yapıldıysa o adla anılır. Ostominin açıldığı yere göre dışkının kıvamında farklılıklar meydana gelebilir. Ostomi makattan çok fazla uzaksa dışkı çok suludur. Ancak kolostomi kolonda ise dışkı katı bir haldedir.

Ostomi Torbası Nasıl Kullanılır?

Ostomi meydana getirildikten sonra ostomi hemşiresi veya bir doktor tarafından ostomi torbasının nasıl kullanılacağı öğretilmektedir. Ostomi torbası yapışkan bir cilt adaptörü ve özel bir plastikten meydana gelmektedir. Ostomi torbaları farklı büyüklük ve çeşide sahip torbalardır. Ostomi torbaları birkaç defa kullanılabilir. Kullanım ömrü bittiğinde ostomi torbalarının mutlaka değiştirilmesi gerekir. Oastomi torba sistemleri son derece güvenilirdir. Cilde yapışan, güvenli adaptörleri olan ve vücuda tutunan ostomi torba sistemleri çok kullanışlıdır. Ayrıca torbalar kokunun dışarı çıkmasını da önler. Torbalar ara sıra kontrol edilmeli ve yarısı dolduğunda boşaltılmalıdır. Torba zamanında boşaltılmazsa adaptörden ayrılabilir ve sızıntı problemi ortaya çıkabilir. Ancak bu durum sık izlenen bir durum değildir.

Ostomi ve Deri Bakımı

Dışkının deriyle temas etmesi halinde bazı deri sorunları ortaya çıkabilmektedir. Doğru bir ostomi bakımı yapılması halinde deri sorunları önemli ölçüde engellenecektir. Ostomi çevresindeki derinin düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Temizleme işlemi tamamlandıktan sonra kurulama işlemi yapılarak oluşabilecek komplikasyonlar önemli ölçüde engellenebilmektedir. Torba kullanımı esnasında iki parçalı ostomi torbaları tercih edilmelidir. İki parçalı ostomi torbaları sayesinde deri problemleri önemli ölçüde engellenir. Adaptör ücuda yapıştırılmaktadır. Bu nedenle deriden çıkarılması mümkün değildir. Bu durum derinin dışkı ile temasını önler ve deride tahriş oluşumunu engeller. Ostomi torbası fiziksel aktiviteler yapılması engel değildir.

Sağlıkveyaşam

22 Mayıs 2018

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.