Yumurtalık (Over) Kanseri Nedir?

Yumurtalık kanseri diğer adıyla over kanseri, kadın kanser türleri içersinde en sık görülen kanser türü olup, tedavisi de oldukça zordur. Yumurtalık kanserinin büyük dezavantajı, hastalık teşhis edildiğinde çok ilerlemiş durumda olur ve bu yüzden tedavi süreci de zorlu olur.

Yumurtalık kanseri, kadınlarda görülen kanserlerin %4’ünü oluşturmakla birlikte menopoz sonrasında görülme sıklığı daha fazla olmakla birlikte, her yaşta görülme ihtimali de söz konusudur.

Yumurtalık kanseri, iki farklı şekilde ortaya çıkar. Bunlardan bir tanesi yumurtalığı oluşturan epitelyum hücrelerinde meydana gelen kontrolsüz bölünme ve çoğalma olup, menopoz sonrası görülen yumurtalık kanserinin %80’ini bu şekilde ortaya çıkar. Diğeri ise genç yaşlarda bile yumurtalık kanserine sebep olan embriyonik döneme ait hücrelerde meydana gelen kontrolsüz bölünmeler sonucu oluşan embriyonik tümörler nedeniyle yumurtalık kanseri oluşur.

Yumurtalık (Over) Kanseri Nedenleri

Yumurtalık kanserine neden olan etkenler net olarak bilinmemekle birlikte genetik, hormonal ve çevresel faktörlerin yumurtalık kanserine neden olduğu belirtilebilir. Başlıca yumurtalık kanserine neden olabileceği düşünülen faktörler:

  • Yumurtlamayı artırıcı ilaçlar yumurtalık kanseri riskini artırırken, doğum kontrol hapının kullanımı yumurtalık kanseri riskini azaltır.
  • Hikayesinde meme ile yumurtalık kanseri olan kadınlarda yumurtalık kanser riski artar.
  • Doğum yapan kadınlarda yumurtalık kanseri riski azalırken, doğum yapmamış kadınlarda risk daha fazladır.

Yumurtalık (Over)Kanseri Belirtileri

Yumurtalık kanserinin dezavantajı belirtilerini erken göstermez ve belirtiler hastaya göre değişkenlik göstermekle birlikte belirgin bir bulgusu mevcut değildir. Birçok hastalığında belirtisi olan mide rahatsızlıkları (gaz ve bulantı), şişkinlik ve karın ağrısı yumurtalık kanseri belirtileri içerisinde değerlendirilir. Yumurtalık kanseri belirtileri ilerleyen zamanlarda kendini göstermesine rağmen belli başlı belirtiler;

  • Karında ele gelecek büyüklükte oluşan kitle,
  • Karında sıvı birikmesi ve aşağıya doğru basınç hissiyatı,
  • Organlara baskı yapması sebebiyle idrar ve bağırsak şikayetleri (kabızlık ya da sık idrara çıkma),
  • Karın basınç hissi ve şişkinlik,
  • Çabuk doyma hissi ve iştah azalmasına bağlı kilo kaybı,
  • Kasıkta ağrı ve vajina kanama,
  • Hormon düzenlikleri ve buna bağlı adet düzensizlikleri, buna bağlı olarak tüylenme ve erkek tipi saç dökülmesidir.

Yumurtalık (Over) Kanseri Tanısı

Kanserlerin tümünde olduğu yumurtalık kanserinde de erken teşhis tedavi süreci için oldukça önemlidir. Yumurtalık kanserinin erken teşhisi için düzenli jinekolojk muayene oldukça önemlidir. Muayene sırasında ultrasonda görülen kitleler erken müdahale şansı vererek, hastalığın tedavi edilmesine ciddi bir katkı sağlar.

Yumurtalıkta özellikle üreme çağında kadınlarda görülen her kist kanser olarak değerlendirilmemelidir. Bu kistlerin çoğu zararsız olup, kendi kendine kaybolabilir. Bu da uzman doktor tarafından muayene sırasında kesinlikle anlaşılabilir bir durumdur. Menopoz döneminde ve adet öncesi gençlerde kist ve tümör riskleri fazla olup, doktor tarafından gerekli değerlendirmeler yapılmalıdır.

Yumurtalık kanseri tanısı için, tümörlerin ya da kistlerin durumlarının kontrol edilmesi için kan değerlerinden tümörün belirteçlerine bakılarak değerlendirme yapılabilir. CA 125, over tümör tiplerinde yüksek olabilirken; her yüksek olduğunda kanser olamayacağı gibi, her düşük değerde kanser olmadığı anlamına gelmez. Bu değerle birlikte doppler ultrasonofgrafi değerlendirmesi de iyi ya da kötü huylu olup olmadığı hakkında tümörlere yönelik bilgi verebilir. Tüm bu incelemelere rağmen net bir tanı koyulamıyorsa, cerrahi müdahale yapılarak, biyopsi alınıp patolojik olarak incelenmesi kesin tanı konulmasına yardımcı olacaktır.

Muayene sırasında görülen kistler, tümör belirteçleri ve doppler değerlendirmeleri ile birlikte muayene sırasında tümör olduğu düşünülmeyen 8cm’den küçük kistlerde takip altında tutulmalı, herhangi bir küçülme ya da kaybolma söz konusu olmuyorsa ameliyat ile müdahale ileri safhalarda sorun yaşamamak adına çözüm olacaktır.

Yumurtalık Kanserinde Erken Teşhis

Yumurtalık kanserinde erken teşhis, tedaviye verilecek yanıtı etkileyeceği için oldukça önemlidir. İleri devre teşhis edilmiş yumurtalık kanserinin tedaviye yanıt verme oranı%40-50 iken, erken teşhis edildiğinde %80-90 oranında tedaviye yanıt verir.

Yumurtalık Kanseri Evreleri

Yumurtalık kanserinde tedaviye başlanılmadan önce, kanserin hangi evrede olduğunun tespit edilmesi gerekir. Kanserin diğer organlara yayılıp yayılmadığının belirlenmesi evrelerin belirlenmesinde önemli bir etkendir. Yumurtalık kanseri evreleri dört aşamada değerlendirir ve evrelere göre tedavi yöntemi belirlenir.

Evre 1: Kanser yumurtalık içindedir ve tek veya iki yumurtalıkta da görülebilir.

  • Evre 1a: Kanser yumurtalık içindedir ve tek yumurtalıkta kanser mevcuttur.
  • Evre 1b: Bu evrede kanser iki yumurtalıkta olup, dışarı yayılma söz konusu değildir.
  • Evre 1c: Kanser tek ya da iki yumurtalıkta mevcuttur ama yumurtalık dışına çıkmış ve karın içi sıvısında kanser hücreleri bulunur.

Evre 2: Kanser leğen kemiklerince çevrelenen bölgede bulunan organlara yayılmış durumdadır.

  • Evre 2a: Kanser yumurtalıkların dışında tüplere ve rahme ya da rahim ve tüplere olmak üzere ikisin de yayılmış durumdadır.
  • Evre 2b:Kanser yumurtalıklar dışında kalın bağırsak ve mesaneye yayılmış olur.
  • Evre 2c: Kanser yumurtalık dışında rahim, tüpler, mesane veya kalın bağırsaklara yayılmıştır.

Evre 3: Yumurtalık kanseri karın içine ya da lenf bezlerine yayılmış durumdadır.

  • Evre 3a: Kanser hücreleri karına doğru yayılmıştır ama daha küçük boyutlardadır.
  • Evre 3b: Kanser hücreleri karına doğru yayılmıştır ama daha boyutları 2 cm’den küçüktür.
  • Evre 3c: Kanser hücreleri karına doğru yayılmış ve büyüklükleri 2 cm’yi geçmiş durumdadır ya da lenf bezelerine sıçramış da olabilir.

Evre 4: Kanser yumurtalık ve çevresindeki organlar dışında uzak organlara yayılmıştır.

Yumurtalık Kanseri Tedavisi

Yumurtalık kanseri tedavisi için kanser hangi evrede olursa olsun cerrahi müdahale gerektirir. Yumurtalık ve rahim dışında, yayılma ihtimalin bulunduğu tüm dokular alınır ve kemoterapi uygulanır. Cerrahi müdahale sırasında alınacak kitle hayati organlara zarar verecek durumda ise kemoterapi uygulanarak, hücrelerin küçülmesi sağlanır sonra cerrahi müdahale gerçekleştirilir. Cerrahi müdahale sonrasında yayılma riski söz konusu ise, kemoterapi ya da radyoterapi uygulanır, yayılma riski yoksa bu uygulamalara gerek görülmez.

Sağlıkveyaşam

02 Aralık 2018

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.