Zona

KONULAR

HESAPLAMALAR

ARAMA

Zona

Zona – Kapsamlı özet nedenleri, semptomları, tedavileri ve aşıyı da içeren korunmayı kapsar.

Zona

Zona acı verici döküntülere neden olan viral bir enfeksiyondur. Zona vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir, ancak genellikle gövdenin solunda veya sağında, tek bir çizgi şeklinde, kabarcıklar halinde bölgeyi sarar.

Zona, suçiçeğinin neden olduğu aynı virüs olan varisella-zoster virüsü nedeniyle oluşmaktadır. Suçiçeği geçirdiğiniz dönemin  sonrasında, bu virüs omurilik ve beyne yakın olan sinir dokusuna aktif bir şekilde yerleşir. Yıllar sonra bu virüs zona olarak yeniden ortaya çıkabilir

Erken tedavi yöntemi sayesinde zona enfeksiyonun ömrü kısaltılarak ve komplikasyon şansı azaltılarak kişiye yardımcı olunur. Aşılar zona riskini azaltmaya yardımcı olmaktadır. 

Belirtileri

Zonanın bulgu ve semptomları genelde vücudun ufak bir bölümünde etki gösterir. Bu bulgu ve semptomlar şunlardır:

  • Ağrı, yanma, uyuşma veya karıncalanma
  • Ağrıdan birkaç gün sonra başlayan kızarıklık
  • Sıvı dolu kabarcıklar
  • Kaşıntı

Bazı kişiler şunları da yaşayabilir:

  • Ateş ve titreme
  • Genel bir ağrı olması
  • Baş ağrısı
  • Yorgunluk

Ağrı zonanın genelde ilk semptomudur. Bazıları için çok yoğun olabilir. Ağrının bulunduğu yere bağlı olarak, kalp, akciğer veya böbreklerdeki problemlerin semptomlarıyla karıştırılabiliyor. Bazı kişiler zonayı hiç kaşıntı oluşmadan sadece ağrıyla hisseder.

En çok, zona döküntüsü gövdenin sağ veya sol taraflarında şerit kabarcıklar olarak ortaya çıkabilirler. Bazen zona döküntüsü bir gözün çevresinde veya boyun ya da yüzün bir tarafında meydana gelir.

Ne zaman doktora gitmelisiniz

Eğer zonadan şüpheleniyorsanız acilen doktorunuzla iletişime geçin ama özellikle şu durumlarda:

  • Ağrı ve zona gözün kenarındaysa. Eğer tedavi edilmeden bırakılırsa bu enfeksiyon kalıcı göz hasarına sebep olabilir.
  • Komplikasyon riskinin arttığı 65 yaş ve üzerindeyseniz
  • Siz veya ailenizden birisinin zayıflamış bağışıklık sistemi varsa(kansere bağlı olarak, ilaçlar veya kronik hastalıklar).
  • Zona, geniş alana yayılmışsa ve ağrılıysa

 

Nedenleri

Suçiçeğiyle aynı olan Varisella zoster virüsü zonaya sebep olur. Suçiçeği olan kişilerde zona gelişebilir. Suçiçeğinden kurtulmanızdan sonra, virüs sinir sisteminize girebilir ve yıllar boyunca uyuyabilir. Sonunda, yeniden etkinleşebilir ve zona üreten derinizde sinir yolları boyunca hareket edebilir.

Yeniden tekrarlamasının sebebi tam belli değildir. Ama siz yaşlandıkça azalan bağışıklık sistemi nedeniyle oluşabilir. Zona yaşlı yetişkinlerde ve bağışıklığı zayıf kişilerde daha yaygındır.

Varisella zoster, uçuklara ve genital herpese neden olan herpes virüsünün bir parçasıdır Bu sebeple, zona aynı zamanda herkes zosteri olarak da bilinir. Ama su çiçeğine ve zonaya sebep olan virüs, uçuğa genital herpese ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarla aynı değildir.

Hastalığınız bulaşıcı mı?

Zonalı kişi varisella zoster virüsünü suçiçeğine bağışıklığı olmayan kişiye bulaştırabilir. Bu genelde zona döküntüsünün açık yaralarıyla doğrudan temas ile oluşur. Bir kere enfeksiyon olmuşsa, kişide suçiçeği oluşur zona değil.

Suçiçeği belli bir grup insan için tehlikelidir. Zona döküntünüz kabuk bağlayana kadar, bulaşıcısınızdır ve fiziki psikolojik kişilerle:

  • Zayıf bağışıklık sistemi olan herkes
  • Yeni doğmuşlarda
  • Hamilelerde

Tedavi ve ilaçlar

Zona için tedavi yoktur ama antiviral ilaçlarla iyileşme hızlandırılabilir ve komplikasyon riskini azaltırsınız. Bu ilaçlar şunlardır:

  • Asiklovir
  • Valacyclovir
  • Famciclovir

Zona şiddetli acıya sebep olabilir bu yüzden doktorunuz bunları önerebilir:

  • Gabapentin gibi antikonvülzanlar
  • Amitriptilin gibi üç halkalı antidepresanlar
  • Krem, jel, sprey veya deriye koyulan parça gibi sahte uyuşturucular
  • Kodein gibi narkoz içeren ilaçlar

 

Yaşam tarzı ve evde bakım

Ilık bir duş almak ya da kabarcıkların üzerine soğuk, ıslak kompres yapmak kaşıntı ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olur.

Korunma

İki aşı zonadan korunmaya yardımcıdır- suçiçeği aşısı ve zona(varicella-zoster ) aşısı.

Suçiçeği aşısı

Suçiçeği aşısı, suçiçeğinden korunmak için rutin bir çocuk aşılaması olmuştur. Aşı ayrıca daha önce suçiçeği geçirmemiş olan büyüklere de tavsiye edilmektedir. Aşı size suçiçeği veya zona olmamayı garanti etmez ama komplikasyon ve hastalığın şiddetini azaltmaktadır.

Zona aşısı

Yiyecek ve sağlık bakanlığı Varicella-zoster aşısını 50 yaş ve üzerindekiler için onaylamıştır. Suçiçeği aşısındaki gibi, bu aşı da zona olmayacağınızı garanti etmez. Ama bu aşı hastalığın süresini ve şiddetini azaltmaktadır ve postherpetik nevralji riskini azaltmaktadır. Zona aşısı ne yazık ki sadece koruma yöntemi olarak kullanılıyor. Hastalığı olanları tedavi edemiyor. Aşı canlı virüs barındırıyor ve bağışıklık sistemi zayıf olanlara verilemiyor.

 

Sağlıkveyaşam

04 Ekim 2015

Yorumlar

Yorum yapmak için lütfen isminizi giriniz.